• Gevecht om de troon

    Dan Jones

    In de vijftiende eeuw streden drie families om de Engelse troon: de families Lancaster, York en Tudor. De strijd tussen de huizen Lancaster en York is de geschiedenis ingegaan als de Rozenoorlogen (1455-1485). Die eindigden toen Hendrik Tudor de macht greep en zich liet kronen als Hendrik VII. De Tudors kwamen aan de macht, ten koste van het huis York.

    De vijftiende-eeuwse burgeroorlogen waren de langste en bloedigste uit de Engelse geschiedenis. In relatief korte tijd ging de kroon maar liefst vijf maal over in andere handen. Dan Jones vertelt deze interessante geschiedenis op meeslepende wijze.

    `Gevecht om de troon' is het zelfstandig te lezen vervolg op Jones' `Vorsten van Albion'.

  • De Friezen Nieuw

    De Romeinen, de Franken en de Noormannen noemden het Nederlandse kustgebied `Frisia'. Zeeland, Holland, Friesland, Groningen, Oost-Friesland: het viel allemaal onder die verzamelnaam. In `De Friezen', dat deel uitmaakt van de serie `Middeleeuwse geschiedenis van de Lage Landen', brengt Van der Tuuk de vroegste geschiedenis van de kuststreek tot leven. Op toegankelijke wijze legt hij uit hoe de Friezen een voorname rol hebben gespeeld in de Nederlandse geschiedenis. Zich baserend op historische bronnen en archeologische vondsten schetst hij een beeld van een volk van boeren en kooplieden, maar ook van de Friese opstand, koning Radbod en Bonifatius.

  • Katla Nieuw

    Katla

    Luit van der Tuuk

    `Katla' van Luit van der Tuuk is het verhaal van de buitengewone reis die de jonge vikingvrouw Katla maakte in de negende eeuw. Katla voer twaalf eeuwen geleden op een houten schip van het Zweedse Birka naar Dorestad; een tocht vol ontberingen en gevaar. Aan de hand van haar reis vertelt de Luit van der Tuuk de geschiedenis van Birka, Dorestad en de scheepvaart van de negende eeuw. `Katla' is gebaseerd op historische en archeologische bronnen, maar leest als een meeslepend verhaal.

  • De tombe van Floris V Nieuw

    Als Floris V (1254-1296) 1,5 jaar oud is, wordt zijn vader door de West-Friezen vermoord. Op latere leeftijd weet hij orde op zaken te stellen in Holland, Zeeland en West-Friesland. In die roerige dertiende eeuw is Floris ook internationaal een speler van formaat. Uiteindelijk wordt hij ontvoerd, maar als Hollandse boeren en burgers hem proberen te bevrijden wordt de graaf op 27 juni 1296 in de buurt van het Muiderslot door zijn ontvoerders in paniek gedood.

    Henk 't Jong vertelt in dit deel van de serie `Tastbaar verleden' het verhaal van het leven, de dood en doet een onthulling over de mysterieuze tombe van de bekendste graaf van Holland.

  • De Franken Nieuw

    Terwijl van de late middeleeuwen een geromantiseerd beeld bestaat van ridders en jonkvrouwen, zijn de vroege, `donkere' middeleeuwen lange tijd onderbelicht gebleven. Luit van der Tuuk brengt daar verandering in. Want hoewel in de vroege middeleeuwen Germaanse koningen en krijgsheren de ene dynastieke twist na de andere uitvochten, is het onterecht dit een 'duistere tijd' te noemen. Het was eerder een periode van grote verandering, waarin zich een nieuw elan aftekende: een tijdperk van staatsvorming waarin onze streken een belangrijke rol speelden. De Lage Landen maakten deel uit van het Frankische Rijk. Het gebied van het huidige België en Nederland was de kraamkamer van het imperium dat de grootste soevereinde entiteit in West-Europa sinds de Romeinen zou worden.

    In `De Franken', dat deel uitmaakt van de serie `Middeleeuwse geschiedenis van de Lage Landen', schetst Luit van der Tuuk niet alleen het optreden van bekende vorsten als Karel de Grote en Pippijn de Korte, maar ook van minder bekende Frankische heersers in de Nederlanden. Hij vertelt aan de hand van de weinige bronnen de lotgevallen van de machthebbers en hun relatie met de Lage Landen en wat dat inhield voor Europa.

  • Vorsten van Albion

    Dan Jones

    • Omniboek
    • 26 November 2020

    `Vorsten van Albion' is een kroniek van acht generaties van de beste en slechtste koningen en koninginnen die Engeland ooit heeft gekend. Ze maakten deel uit van het huis Plantagenet, en hun geschiedenis is die van Engeland en Groot-Brittannië. Deze eerste koninklijke dynastie van Engeland heerste ruim driehonderd jaar over Albion, van 1154 tot 1485. De van oorsprong uit Anjou afkomstige vorsten zorgden ervoor dat Engeland uit de middeleeuwen tevoorschijn kwam als een zeer georganiseerd rijk, dat heerste van Schotland tot Jeruzalem.

  • 'De middeleeuwers' van Luit van der Tuuk en Leon Mijderwijk werpt nieuw licht op de mensen uit de middeleeuwen. Een onbekend graf dat opeens van een belangrijk koning blijkt te zijn, een verloofde die met een vloot haar vluchtende bruidegom achterna gaat, en een adellijke vrouw die weigert te trouwen en haar intrek neemt in het klooster; het zijn verhalen die tot de verbeelding spreken. Maar wat weten we nu werkelijk van de mensen die in de vroege middeleeuwen leefden? Luit van der Tuuk en Leon Mijderwijk nemen de lezer aan de hand van verschillende personages uit Nederland en België mee op reis in de tijd. Maak kennis met koningen, priesters, herbergiers, barden en boeren, en ontdek het doen en laten van toen. Op basis van archeologische kennis en schriftelijke bronnen geven Van der Tuuk en Mijderwijk een dynamische indruk van de middeleeuwse belevingswereld. De vroegmiddeleeuwse samenleving was namelijk complex, divers en voortdurend in beweging, en ze blijkt zeker niet zo donker als vaak gedacht.

  • De Tempeliers

    Dan Jones

    • Omniboek
    • 20 Februari 2019

    Upcoming historicus Dan Jones vertelt in zijn boek `De Tempeliers' over de bloei en de ondergang van de kruisridders. In de 12e eeuw richtten negen ridders de Orde van de Tempeliers op. De broederschap moest de pelgrims in het Heilige Land beschermen. De pelgrims legden een gelofte van armoede en gehoorzaamheid af, en werden daardoor in 1129 erkend door de kerk. Verenigd onder het rode kruis trokken ze ten strijde in de naam van God.
    In 200 jaar ontwikkelden ze zich van pelgrims en kruismonniken tot ketters en bankiers. In `De Tempeliers' vertelt Dan Jones op indrukwekkende en toegankelijke wijze over deze grootste religieuze militaire ridderorde ooit.

  • De Kruisvaarders

    Dan Jones

    Tussen de elfde en de dertiende eeuw vochten christelijke en islamitische legers om zeggenschap over het Heilige Land. In De Kruisvaarders vertelt Dan Jones het verhaal van de eerste kruistocht in 1095 onder aanvoering van de Brabander Godfried van Bouillon en graaf Robrecht van Béthune, de Leeuw van Vlaanderen, tot en met het verlies van het laatste christelijke bolwerk in de Levant. In elk van de 25 hoofdstukken staat een persoon - meer of minder bekend - centraal. Dan Jones is een van de populairste historici van het moment. Ook De Kruisvaarders maakt weer duidelijk waarom: Jones blinkt uit in het schrijven van verhalende geschiedenis.

  • In De oudste stad van Holland neemt historicus Henk 't Jong ons mee naar het ontstaan en de eerste bloeitijd van Dordrecht. Na de ontginningen in het begin van de elfde eeuw en de stormvloeden in de twaalfde eeuw ontwikkelde de nederzetting zich tot een handelsplaats. De Hollandse graven kenden stadsrechten toe in ruil voor tweederde van de geïnde boeten en een vast bedrag per jaar. Vanaf 1220 kon Dordrecht haar eigen wetten maken en kreeg het speciale voorrechten. Daardoor groeide de bevolking en werd het de grootste stad van Holland. Dordrecht viert in 2020 dat zij 800 jaar stadsrechten bezit, een mooi moment om terug te kijken. In De oudste stad van Holland laat Henk 't Jong zien hoe de stad zich ontwikkelde van kleine handelsplaats tot de grootste stad van Holland.

    `Het is een zeer lezenswaardig en inzicht gevend boek geworden over het ontstaan van Dordrecht tot stad. 'T Jong geeft beschrijft ook nauwgezet en helder welke invloeden van belang waren in de machtsverhoudingen. Hoe de geografische ligging van de stad tot de opkomst en bloei van Dordrecht leidde is een opmaat voor latere steden. Dit maakt het boek dus interessant ook voor bijvoorbeeld Rotterdammers en Amsterdammers etc. Een aanrader!' - Ben Corino van Studio De Witt

    `Boeiend boek dat een belangrijke Dordtse lacune / interessante tijd mooi inkleurt. Aanrader/must have voor elke Dordtenaar m/v die ambassadeur/ambassadrice van onze stad wil zijn of worden!' - Leendert Hoogvliet

    `We zijn niet snel onder de indruk van een boek over Dordrecht, maar dit exemplaar zou verplichte kost voor alle Dordtenaren moeten zijn en niet in de laatste plaats voor degenen die zich bezig houden met de stadsmarketing. Een historicus die zich niet alleen uitstekend in de materie verdiept, maar het ook nog eens boeiend maakt voor een breed lezerspubliek. Een `must have'!' - Historisch Informatie Punt -HIP- Dordrecht

  • Lof en laster

    Luit van der Tuuk

    • Omniboek
    • 11 September 2019

    Over middeleeuwse vrouwen zijn veel minder bronnen te vinden dan over mannen. Desalniettemin maakt Luit van der Tuuk in 'Lof en laster' duidelijk dat vroegmiddeleeuwse vrouwen veerkrachtig, vindingrijk en bekwaam waren. Bovendien waren ze in staat (politieke) macht, kennis en creativiteit buiten de huiselijke sfeer uit te oefenen. Van der Tuuk reconstrueert in dit boek de levens van adellijke en gewone vrouwen. Op basis van archeologisch bewijs en geschreven bronnen ontstaat het beeld van krachtige vrouwen, in een periode waarin de macht van de kerk voortdurend toenam.

  • 'Oorlog is niets anders dan onenigheid of een conflict, dat ontstaan is omdat enkele dingen het ongenoegen van de menselijke wil hebben veroorzaakt, met als gevolg dat dit conflict tot een redelijke oplossing zal worden gebracht', aldus Honoré Bouvet in zijn Arbre des Batailles uit 1387. Op religieuze taferelen na, is op middeleeuwse miniaturen geen enkel onderwerp zo vaak afgebeeld als oorlog. Ook in Holland kreeg men van hoog tot laag met oorlog te maken. Maar liefst acht van de ruim twintig graven en gravinnen die Holland tussen de tiende en de veertiende eeuw bestuurden, vonden hierdoor de dood. Ondertussen groeide het graafschap, gestuwd door de motoriek van de krijg, uit tot het machtigste gewest van de Noordelijke Nederlanden. De Graaf beschrijft in zijn bijzonder boeiende studie de oorlogen die om Holland gevoerd zijn tussen 1000 en 1375: de Stichtse conflicten, het conflict Zeeland bewester Schelde, de Westfriese guerilla, de slag bij Staveren en de Hollandse successie-oorlogen (de Loonse oorlog en de eerste fase van de Hoekse en Kabeljauwse Twisten). De Graaf analyseert de strijd op twee niveaus. Het eerste is dat van de grand strategy: het grote geheel van politieke, economische, sociale en mentale ontwikkelingen in middeleeuwse tijd en ruimte. Het tweede niveau is dat van de militaire strategie, de krijgsoperatiën, de combats. Door deze methode is het mogelijk inzicht te krijgen zowel in de longue durée, de schijnbaar onbeweeglijke geschiedenis van het Hollandse landschap, als in de politieke en sociaal-economische lange termijnontwikkelingen. Oorlog om Holland belicht tegelijkertijd het vorstendom in wording en de in het strijdgewoel verwikkelde mens.

  • Noormannen

    John Haywood

    'Noormannen: de Vikingsaga 793-1241' van John Haywood beschrijft de rijke cultuur van de Vikingen in de volle breedte. Dit indrukwekkende boek volgt de weg van de Vikingen vanaf hun Noorse godenwereld in de achtste eeuw tot hun plek in het christelijke Europa in de dertiende eeuw. Het vertelt over de taal, de kunst en de technologie, de wetten en gebruiken en het belang van de Noorse mythologie. Haywood schrijft aantrekkelijk proza, waardoor het verhaal voor een breed publiek toegankelijk wordt. Hij beschrijft de aanvallen in het noorden van Europa, de moord op de skald en over verhalenverteller Snorri Sturluson op IJsland. Haywood laat de saga's herleven en vertelt over historische plaatsen in Amerika, Azië en Europa, met de Noormannen als ontdekkingsreizigers, veroveraars en kruisvaarders. Een uniek en bijzonder lezenswaardig werk.

  • De dageraad van Holland

    Henk 't Jong

    Henk 't Jong neemt ons in `De dageraad van Holland' mee naar de hoogtijdagen van het ridderschap. In de twaalfde en dertiende eeuw bestond het huidige Nederland uit onder andere vier grote vorstendommen: Brabant, Holland (met Zeeland), Gelre en het bisdom Utrecht. Holland won al snel aan invloed, wat ook in het aangrenzende Vlaanderen en Brabant niet onopgemerkt bleef. Henk 't Jong beschrijft in `De dageraad van Holland' de hoogte- en dieptepunten van de graven van Holland (hun levens, de familiebanden en de oorlogen binnen en tussen de vorstendommen). Daarnaast komen ook de politiek van het graafschap en de ontwikkelingen op zowel landelijk als stedelijk gebied aan bod, die ervoor zorgden dat Holland uit kon groeien tot een invloedrijk en sterk gewest.

  • In `De Germanen het christendom' geeft Pierre Trouillez een inkijk in de vroege historie van christelijk Europa. Tijdens de volksverhuizingen van de 5e tot 7e eeuw trekken de Germanen op strooptocht en nemen gebieden in het zuiden van Europa en het noorden van Afrika in bezit. Daar maken de Germaanse wereld en het christendom voor het eerst contact. Aan de hand van historische figuren zoals de kerkvaders Wulfila, Leo de Grote, Theodorik, Boëthius en Gregorius van Tours schetst Pierre Trouillez de politieke en historische gevolgen van de strijd om de kerstening. `De Germanen en het christendom' geeft op pakkende en academisch verantwoorde wijze deze kantelperiode in de geschiedenis weer. Eerder verscheen van Pierre Trouillez het uitstekend ontvangen boek 'De Franken en het christendom'.

  • De middeleeuwen: een donkere periode waarin geweld regeert en mannen de samenleving domineren. Vrouwen komen er amper aan te pas. Dit boek brengt een ander verhaal. 'Wijven', de middeleeuwse benaming voor vrouwen, zijn het hoofdpersonage.
    In de Lage Landen hadden vrouwen namelijk veel rechten, die ze gebruikten om handel te drijven, hun mening te verkondigen en hun wil door te drukken. Levendige verhalen uit steden als Brussel, Antwerpen, Leuven, Breda en Den Bosch vertellen in dit boek over het kleurrijke bestaan van vrouwen.
    Wijvenwereld hangt een ander beeld op van de late middeleeuwen, de periode tussen 1250 en 1550, die veel meer leek op onze samenleving dan gedacht. De auteurs gaan bovendien op zoek naar vrouwen die scholden, trouwden en vrijden, met de bedoeling licht te laten schijnen op hun wensen, ideeën en verlangens. Vele soorten vrouwen bevolkten de stad: rijke onderneemsters, ambachtsvrouwen, begijnen, criminelen, prostituees... Dit boek laat hen aan het woord, en richt zijn schijnwerpers dus op een wonderlijke 'wijvenwereld'.

  • De tempelorde werd in 1120 opgericht om de pelgrims in het Heilige Land te beschermen. De tempelridders waren gevreesde krijgers en ontpopten zich tot grootgrondbezitters en bankiers. In 1312 werd de grootste religieuze ridderorde ooit ontbonden op bevel van Filips IV de Schone van Frankrijk. Vele tempeliers werden geëxecuteerd. Minder bekend is het belang van de Lage Landen als logistieke en financiële draaischijf van de tempelorde. Jan Hosten vertelt over de Vlaamse roots van de tempeliers, hun activiteiten en commanderijen in de Lage Landen en de restanten van dat patrimonium.

  • Vikingen

    Luit van der Tuuk

    • Omniboek
    • 5 November 2020

    'Vikingen' door Luit van der Tuuk is een standaardwerk over de Vikingen en Noormannen in België en Nederland. In de vroegste geschiedenis van onze landstreken spelen de Vikingen een belangrijke rol. Dit haast mythisch geworden volk uit het noorden had in de negende en tiende eeuw vele grafplaatsen en nederzettingen in Nederland en België. 'Vikingen in de Lage Landen' laat zien waar de Noormannen zich bevonden en welke sporen ze hebben nagelaten. Daarnaast gaat Luit van der Tuuk in op de cultuur, kunst en religie van de Vikingen. 'Vikingen' bevat meer dan 150 afbeeldingen en kaartjes om de geschiedenis tastbaar te maken.

    Luit van der Tuuk is conservator van Museum Dorestad en beheerder van de website Gjallar, geheel gewijd aan de Noormannen. Hij is befaamd vanwege zijn publicaties over de eerste eeuwen van de geschiedenis. Zijn boek 'De eerste Gouden Eeuw' werd bekroond met de W.A. van Es-prijs.

  • In de late middeleeuwen (1000-1500) trokken miljoenen Europeanen als pelgrim naar heilige plaatsen. Bij het graf van een heilige baden zij om vergeving van hun zonden, om gezondheid, om voorspoed of om nakomelingen, om daarna gereinigd en gesterkt weer huiswaarts te keren. Dit romantische beeld van de middeleeuwse bedevaart bestaat zelfs nu nog, maar is verre van reëel.
    De middeleeuwse bedevaart is een ongelooflijk complex verschijnsel, alleen al de motieven om een bedevaart te ondernemen waren zeer uiteenlopend. Voor de kerk werd zij bovendien een machtsmiddel en voor de bedevaartcentra een lucratieve onderneming.
    Het instituut middeleeuwse bedevaart kan daarom omschreven worden als een mengsel van devotie, machtsstreven en geldzucht. Maar het had desondanks een bijzonder grote invloed op het middeleeuwse leven.

    Bedevaarten in de middeleeuwen geeft de lezer inzicht in de ontwikkeling van het Europese bedevaartwezen, in de krachten en belangen die daarbij speelden en de gevolgen die de bedevaart had voor het maatschappelijke, politieke, geestelijke en economische leven in de middeleeuwen.

  • The importance of Bartholomew's oeuvre and cultural life under the reign of Manfred.
    An important chapter in the rediscovery of Aristotle in the Middle Ages is the oeuvre of Bartholomew of Messina (Bartholomaeus de Messana), a translator at the court of Manfred, King of Sicily (1258-1266). However, the impact of both Bartholomew and Manfred on the cultural and intellectual life of their time remains understudied, especially in comparison to the attention received by the translator's contemporary, William of Moerbeke, and by the King's father, Frederick II of Hohenstaufen. This volume contributes to the exploration of this field of research in a twofold way. It discusses the nature and importance of Bartholomew's oeuvre (and especially his translations of Aristotle). Moreover, by situating Bartholomew's activity in a broader context Translating at the Court pays special attention to cultural life under the reign of Manfred.

    Contributors:
    Pieter Beullens (KU Leuven), Charles Burnett (Warburg Institute, London), Valérie Cordonier (CNRS - KU Leuven), Pieter De Leemans (KU Leuven), Fulvio Delle Donne (Università della Basilicata), Elisabeth Dévière (KU Leuven), Michael Dunne (National University of Ireland, Maynooth), Dimitri Gutas (Yale University), +Kotzia Paraskevi (Aristotle University,Thessaloniki), Alessandra Perriccioli Saggese (Seconda Università di Napoli), Giacinta Spinosa (Università di Cassino), Gudrun Vuillemin-Diem (Thomas-Institut, Köln), Steven J. Williams (New Mexico Highlands University), Mauro Zonta (Sapienza Università di Roma)

  • In this thorough textual, historical, and doctrinal study the author seeks to clarify the relationship between two prominent mystics of the fourteenth century: Meister Eckhart, the German Dominican, and Jan van Ruusbroec, the Brabantine Augustinian. Special attention is paid to Ruusbroec's criticism of mystical tenets circulating in Brabant at that time which were both textually and doctrinally related to Eckhart's condemned propositions in the papal bull In agro dominico. This fact implies that Ruusbroec was confronted with the impact of the condemnation of Eckhart's doctrines on the people in Brabant. Situating Ruusbroec's life and works within the aftermath of Eckhart's arrival, the author elucidates Ruusbroec's position regarding the relevant mystical themes in the later Middle Ages, and follows a process of critical inheritance of mystical tradition from Eckhart to Ruusbroec.

  • New insights into Pietro d'Abano's unique approach to translations.
    The commentary of Pietro d'Abano on Bartholomew's Latin translation of Pseudo-Aristotle's Problemata Physica, published in 1310, constitutes an important historical source for the investigation of the complex relationship between text, translation, and commentary in a non-curricular part of the corpus Aristotelicum.
    As the eight articles in this volume show, the study of Pietro's commentary not only provides valuable insights into the manner in which a commentator deals with the problems of a translated text, but will also bring to light the idiosyncrasy of Pietro's approach in comparison to his contemporaries and successors, the particularities of his commentary in light of the habitual exegetical practices applied in the teaching of regular curricular texts, as well as the influence of philosophical traditions outside the strict framework of the medieval arts faculty.

    Contributors:
    Joan Cadden (University of California, Davis), Gijs Coucke (KU Leuven), Béatrice Delaurenti (École des Hautes Études et Sciences Sociales - Paris), Pieter De Leemans (KU Leuven), Françoise Guichard-Tesson (KU Leuven), Danielle Jacquart (École Pratique des Hautes Études - Paris), Christian Meyer (Centre d'Études supérieures de la Renaissance - Tours), Iolanda Ventura (CNRS - Université d'Orléans)

  • Die Studie untersucht die Ordnung des mittelalterlichen Rechtswissens in vorgratianischen Sammlungen, dem Decretum Gratiani sowie den Glossen und Summen zum Dekret. Im Mittelpunkt steht also das kirchenrechtliche Wissen, das sich zwischen 1000 und 1215 grundlegend änderte: Während kirchliche Rechtsregeln um 1000 in Kanonessammlungen linear gespeichert waren, wurden sie im 12. Jahrhundert zu komplexem Rechtswissen miteinander verknüpft. Auf Basis einer umfassenden Auswertung der handschriftlichen Überlieferung wird der Wandel des Rechtswissens anhand des päpstlichen Jurisdiktionsprimats und des Zölibats analysiert. Zudem zeigt die Untersuchung den Einfluss der artes liberales und der Rhetorik bei der Ordnung kirchlicher Normen. Die Studie gibt so einen faszinierenden Einblick in die Entstehung der Kanonistik und zeigt zugleich die Vielfältigkeit und Vielschichtigkeit des juristischen Wissens im Hochmittelalter.

  • `De lier van Trossingen' van Luit van der Tuuk is een gids voor de verkenning van de vroegmiddeleeuwse muziek. In de vroege middeleeuwen hadden muziek en muziekinstrumenten een bijzondere betekenis met een eigen sociale functie. Bij de Germanen was de lier het belangrijkste snaarinstrument; in een zesde-eeuws koningsgraf is er één bijna geheel gaaf aangetroffen. Naast de geschiedenis van muziek, de bouw van instrumenten en de uitvoering van de heldendichten vertelt topauteur Luit van der Tuuk ook over de maatschappelijke en culturele context waarin de lier een belangrijke rol speelde.

    `De lier van Trossingen' is een deel in de serie Tastbaar Verleden.

empty