• Bloed in de rivier

    Marjoleine Kars

    In `Bloed in de rivier' vertelt Marjoleine Kars over een onbekend stuk koloniale geschiedenis. Op zondag 27 februari 1763 kwamen duizenden tot slaaf gemaakten in de Nederlandse kolonie Berbice (het hedendaagse Guyana, naast Suriname) in opstand tegen hun overheersers en de verschrikkelijke omstandigheden waarin ze leefden. Deze revolutionairen zouden een vol jaar standhouden en hun overwinning was bijzonder dichtbij. Uiteindelijk sloegen de Nederlanders de opstand neer met hulp van soldaten uit bevriende buurkolonies en Europa.
    Slavernijhistoricus Kars baseert zich op een unieke bron: de ruim 900 transcripties van de ondervragingen van slaafgemaakten die plaatsvonden nadat de Nederlanders de macht weer in handen hadden. Zo schetst ze een zeldzaam levendig en spannend beeld van de dagelijkse gebeurtenissen tijdens de opstand en de mensen die er een rol in speelden. `Bloed in de rivier' is een belangrijke verrijking van onze kennis van het Nederlandse koloniale verleden, van slavernij en de strijd om vrijheid.

  • De Zonnekoning

    Johan Op de Beeck

    • Horizon
    • 13 April 2018

    Lodewijk XIV (1638 - 1715) is de koning der koningen. Als absolute vorst vormde hij het onderontwikkelde en feodale Frankrijk om tot een gecentraliseerde staat die de machtigste natie van Europa werd. Eeuwige roem verwierf Lodewijk XIV dankzij Versailles, wat hij omtoverde van een jachtslot tot een van grootste en mooiste kastelen ter wereld. Zijn boeiend levensverhaal biedt een wervelwind aan veldslagen, intriges, minnaressen, kunst, mysteries,...

  • Wie was het werkelijke brein achter Die Zauberflte'? Tjeu van den Berk, bekend van zijn studies over Mozarts laatste opera, toont hier voor de eerste keer aan dat Karl Ludwig Giesecke de tekstschrijver is geweest en niet Schikaneder zoals algemeen wordt aangenomen. Het boek is rijk geïllustreerd en geeft een uitgebreid overzicht van het boeiende leven en werk van deze mineraloog, poolonderzoeker, theaterdichter en vrijmetselaar.

  • In `Het Plakkaat van Verlatinge' betoogt Anton van Hooff waarom de Acte van Verlatinge gezien kan worden als de geboorteakte van Nederland.

    In 2018 werd het plakkaat verkozen tot Het Pronkstuk van Nederland. Het document dat op 26 juli 1581 in Den Haag ondertekend werd, geldt als de onafhankelijkheidsverklaring van een aantal Nederlandse provinciën die de Spaanse Filips II afzworen als hun heerser. Classicus Anton van Hooff schrijft over de geschiedenis en de wording van dit belangrijke document en laat in dit boek zien hoe het een bindend symbool is geworden van de waardengemeenschap van de onafhankelijke natie Nederland.

  • 1812: het leger van Napoleon marcheert Rusland binnen. Het wordt het strafste verhaal uit de moderne Europese geschiedenis. De Russische veldtocht eindigt twee jaar later met de ondergang van de ongenaakbaar gewaande Napoleon.
    Bij de tragische helden van dit relaas waren ook jongemannen van bij ons. Soldaten uit België en Nederland beleefden de vreselijke tocht door de Russische winter en schreven onthutsende memoires.
    Bestsellerauteur en meesterverteller Johan Op de Beeck combineert deze ooggetuigenverslagen met een politieke en militaire analyse van een conflict dat de toekomst van Europa heeft veranderd. Een unieke benadering over een razend spannend oorlogsdrama.

  • De ruwe oversteek

    Simon Schama

    Simon Schama vertelt in De ruwe oversteek op sublieme wijze over de grote maar onderbelichte rol die slaafgemaakten speelden in de strijd tussen Amerika en Groot-Brittannië (Amerikaanse Revolutie, 1775-1783). Tienduizenden Afrikaans-Amerikaanse slaafgemaakten vluchtten van plantages om voor de Britse troepen te vechten. In ruil voor hun loyaliteit werd hen vrijheid en land in het vooruitzicht gesteld, een belofte die niet werd nagekomen. Simon Schama volgt hun odyssee, van het vuur van de oorlog tot de vlucht naar het ijskoude, onherbergzame Nova Scotia, waar ze na de Britse nederlaag aan hun lot werden overgelaten. Voorstanders van het afschaffen van de slavernij leidden duizenden van hen naar Sierra Leone, waar ze hoopten eindelijk vrij te zijn.

  • De Franse Revolutie was van grote betekenis voor Frankrijk, maar ook daarbuiten. In 'De Franse Revolutie en het christendom' gaat Pierre Trouillez in op de botsing tussen de revolutionairen en het christendom, of meer specifiek: de rooms-katholieke kerk. Het atheïsme van de nieuwe Franse overheid verspreidde zich na de bezetting van de Lage Landen in de achttiende eeuw door wat nu België en Nederland is. In 2020 is het 225 jaar geleden dat de Lage Landen bezet waren. 'De Franse Revolutie en het christendom' van Pierre Trouillez is een boeiend geschreven mentaliteitsgeschiedenis over wat leidde tot de scheiding van kerk en staat.

  • 'Je hoort zo vaak roepen dat het niks uitmaakt wat je zegt. Dat er door de politiek toch niet naar je wordt geluisterd. Dat is niet waar, kan ik uit eigen ervaring vertellen. Maar je hebt wel doorzettingsvermogen nodig.'

    Menno Loos, de drijvende kracht achter het burgerinitiatief 2 Miljoen Handtekeningen, heeft als vrijwillig, onbetaald lobbyist jarenlang gestreden voor een nieuwe Donorwet.
    En het is gelukt. Uiteindelijk stemden zowel de Tweede als de Eerste Kamer in met een systeem van actieve donorregistratie. Zodat nu elke Nederlander wordt geacht zelf een keuze te maken hoe hij of zij in het donorregister opgenomen wenst te worden.
    Als burger kun je dus meer bereiken dan je denkt. De democratie zijn we samen.

    /> Samen met journalist Ed van Eeden schreef Menno Loos dit boek, Dat bepaal je zelf. Het is veel meer dan een eigen verslag over de tien jaar strijd die geleid heeft tot de nieuwe Donorwet. Want tal van voor- en tegenstanders, politici, bestuurders, medici en ervaringsdeskundigen komen aan het woord over hun kant van het jarenlange democratische proces en de lobby van Menno, die hebben geleid tot de nieuwe Donorwet.

  • `De weg is geheel verlaten. Het wordt donker en ik vind geen enkele
    aanwijzing welke kant ik op moet. Dan zie ik plotseling in de verte,
    links van de weg, een dode ruiter, gekleed in het rood. Hij ligt vlak
    bij een gehucht, half begraven in de sneeuw. Het lijdt geen twijfel
    dat het een van onze lansiers is en dat mijn regiment zich daar ergens
    moet bevinden. Op goed geluk ga ik die richting op zonder dat ik
    een weg zie. Ik loop dwars door het veld, maar een brede greppel
    die is vol gewaaid met sneeuw verspert me de weg. Ik laat me er niet
    door weerhouden, maar plotseling verdwijn ik tot aan mijn hoofd
    onder een lawine van sneeuw. Dit keer geloof ik dat ik verloren ben.

    In 1812 trekt Napoleon op naar Moskou, een veldtocht die een
    helletocht zou worden. Jean François Dumonceau is officier in la
    Grande Armée. Hij maakt deel uit van de Keizerlijke Garde, en verkeert
    in de nabijheid van Bonaparte. Als een van de weinigen overleeft hij
    de tocht. Aan het eind van zijn leven schrijft hij, in het Frans, zijn
    memoires. Die geven een huiveringwekkend beeld van een oorlog
    waarin honderdduizenden sneuvelen, maar ook schetsen ze zijn
    verbondenheid met Liesje, zijn paard, en zijn oppasser Jan.
    Willem Oosterbeek vertaalde Dumonceaus memoires en voorzag
    ze van historisch commentaar. Zo ontstaat een ooggetuigenverslag
    van een veldtocht die twee eeuwen later nog altijd tot de verbeelding
    spreekt.

  • Het beleg van 's-Hertogenbosch en de veldtocht van 1629 staat in de Nederlandse geschiedschrijving te boek als een van de meest roemruchte gebeurtenissen van de Tachtigjarige Oorlog. Het beeld en de interpretaties van deze gebeurtenis zijn de afgelopen decennia nauwelijks veranderd. Toch bleven de internationale betekenis en het verhaal van de verl

  • Geloven in de Republiek

    Henk Florijn

    • Omniboek
    • 30 Oktober 2018

    Henk Florijn toont in `Geloven in de Republiek' de verscheidenheid aan geloven en het geloofsklimaat in de zeventiende eeuw in Nederland. In 1618 kwam de Synode van Dordrecht bijeen om een einde te maken aan de geloofsstrijd tussen de remonstranten en contraremonstranten. De persoonlijke godsdienstvrijheid in de Republiek was aantrekkelijk voor de geloofsgemeenschappen die elders in Europa vervolgd werden. Al snel stroomde de Republiek vol met religieuze vluchtelingen en er ontstond een smeltkroes aan geloven. Op toegankelijke wijze laat Florijn zien in `Geloven in de Republiek' welke geloven en hun voormannen een stempel op de kerkgeschiedenis hebben gedrukt.

  • Un regard renouvelé sur la cour de Bruxelles à l'époque moderne

    Les Gouverneurs-généraux des Pays-Bas espagnols du dix-septième siècle bénéficiaient du conseil de leur confesseur. Ce directeur spirituel, issu du clergé régulier, tint un rôle significatif dans l'organisation du pouvoir politique bruxellois.

    Cette étude, qui couvre la période courant des archiducs Albert et Isabelle jusqu'au dernier Gouverneur-général issu de la famille royale, soit les années 1598 à 1659, propose, pour la première fois, une approche transversale de la fonction. L'auteur démontre que ces religieux furent souvent impliqués dans des questions politiques et courtisanes de première importance. En exposant combien les parcours individuels de ces religieux furent singuliers, Pierre-François Pirlet souligne également le polymorphisme de leur action. Enfin, ce volume met en évidence les liens étroits qu'entretinrent ces conseillers avec la Couronne espagnole, les autorités ecclésiastiques et les membres de la cour de Bruxelles.

  • Small power diplomacy in seventeenth century Europe.

    War, State and Society in Liège is a fascinating case study of the consequences of war in the Prince-Bishopric of Liège and touches upon wider issues in early modern history, such as small power diplomacy in the seventeenth century and during the Nine Years' War.

    For centuries, the small semi-independent Holy Roman Principality of Liège succeeded in preserving a non-belligerent role in European conflicts. During the Nine Years' War (1688-1697), however, Liège's leaders had to abolish the practice of neutrality. For the first time in its early modern history, the Prince-Bishopric had to raise a regular army, reconstruct ruined defence structures, and supply army contributions in both money and material.

    /> The issues under discussion in War, State and Society in Liège offer the reader insight into how Liège politically protected its powerful institutions and how the local elite tried to influence the interplay between domestic and external diplomatic relationships.

  • Centraal in dit nummer van 'Nieuwe Tijdingen' staan de evolutie en vormgeving van festiviteiten in de vroegmoderne Nederlanden. Daarbij belichten de auteurs feesten van allerlei aard, bijvoorbeeld als gevolg van de Reformatie of de Franse Revolutie. Ze onderzoeken de rol van traditie en innovatie bij feestelijk vertier, de weergave en verslaggeving van feestelijkheden in media en kunsten, de rol van materiële cultuur in festiviteiten en de rol van veranderende normen en waarden met betrekking tot feestvieren in uiteenlopende sociale milieus. Zowel elitaire festiviteiten als vormen van volksvermaak komen aan bod. Zo gaat het onder meer over vorstelijke intredes, carnavalsvieringen, feestmaaltijden, loterijen, 'kwelspelen' en illuminaties.

  • Het echte verhaal van vagebonden en rabauwen in de pruikentijd

    In 'De Bende van Jan de Lichte' komt het achttiende-eeuwse Vlaanderen tot leven. Het is een wereld van verfijnde mode en
    grauwe miserie, verlicht optimisme en barbaarse martelingen.
    Een wereld waarin religie en bijgeloof het leven bepalen, waarin seksueel misbruik welig tiert. Een wereld waar iedereen op zoek is naar een beetje geluk. Maar wat klopt er eigenlijk van het beeld dat we in de tv-serie te zien krijgen? Hoe ging het er écht aan toe in de eeuw van Jan de Lichte?

    'De eeuw van Jan de Lichte' grijpt de tv-serie aan om een ruimer beeld te schetsen van de vrij onbekende achttiende-eeuwse Oostenrijkse Nederlanden. Niet de droge feiten, maar de spannende verhalen, bijzondere figuren en verrassende
    eigenaardigheden van een vergeten eeuw staan daarbij centraal. Overvallen op postkoetsen, het zingen van rebelse liederen en opstootjes bij terechtstellingen: de echte avonturen van Jan de Lichte en zijn tijdgenoten deden niet onder voor die in de tv-serie.

    De geschiedenis achter de populaire VTM-reeks 'De Bende van Jan de Lichte'

    Elwin Hofman is postdoctoraal onderzoeker aan de KU Leuven, gespecialiseerd in de cultuurgeschiedenis van de achttiende eeuw. Eerder schreef hij mee aan 'Verzwegen verlangen. Een geschiedenis van homoseksualiteit in België.

  • De vroegmoderne periode kan de laatste jaren rekenen op grote belangstelling in Nederland en Vlaanderen. In maatschappelijke discussies over (nationale) identiteit, onderwijs en de erfgoedsector wijzen opiniemakers bijvoorbeeld graag op de economische, politieke, sociale en culturele verworvenheden van de periode voor 1800. Deze interesse in het verleden is uiteraard toe te juichen, maar het politieke gebruik van historische verwijzingen staat ook op gespannen voet met wetenschappelijke geschiedbeoefening. Beleidsmakers lijken geschiedenis te zien als een grabbelton waaruit ze naar believen kunnen putten. Vele vroegmodernisten staan dan ook eerder sceptisch tegenover de maatschappelijke benutting van academische inzichten. Hoe gaan historici van de vroegmoderne tijd best om met deze praktijk?

    Deze vraag staat centraal in dit nummer van Nieuwe Tijdingen. De bijdragen besteden onder andere aandacht aan het gebruik van vroegmoderne geschiedenis in discussies over canonvorming, (post)kolonialisme, nationalisme en historische vergelijkingen. Het jaarboek werpt daarmee nieuw licht op de vraag hoe en waarom (onderzoek over) de vroegmoderne periode wordt geïnstrumentaliseerd en gerepresenteerd in actuele maatschappelijke debatten, en welke rol vroegmoderne historici daarbij zouden kunnen spelen.

  • Wereldcrisis Nieuw

    Wereldcrisis

    Geoffrey Parker

    • Omniboek
    • 10 Augustus 2021

    Revoluties, droogtes, hongersnoden, invasies, oorlogen: het zijn niet de eerste woorden die in ons opkomen wanneer we denken aan de zeventiende eeuw. Toch was juist `onze' Gouden Eeuw een mondiale aaneenschakeling van rampen en plagen, waardoor naar schatting een derde van de wereldbevolking kwam te overlijden.

    'Wereldcrisis' van Geoffrey Parker gaat over de vraag: Wat kan de geschiedenis ons leren over klimaatverandering? Parker heeft uitgebreid onderzoek gedaan naar veranderingen in het klimaat halverwege de zeventiende eeuw in Europa, Noord- en Zuid-Amerika, Afrika en Azië. Hoe verhielden de veranderingen in de heersende weerpatronen zich tot de politieke, economische en sociale crises van 1618 tot 1680? Door op deze inventieve manier naar het verleden te kijken blijkt dat de invloed van het klimaat op de geschiedenis van de mensheid veel groter is dan altijd werd verondersteld.

  • This volume focuses on the various Habsburg courts and households of the two branches of the dynasty that arose following the division of the territories originally held by Charles V. The authors trace the connections between these courtly communities regardless of their standing or composition, exposing the underlying network they formed.

    By cutting across the traditional division in the historiography between the Spanish and Austrian Habsburgs and also examining the roles played by the courts and households of lesser known members of the dynasty, this volume determines to what degree the organization followed a particular model and to what extent individuals were able to move between courts in pursuit of career opportunities and advancement.

    Contributors
    Alejandro López Álvarez (Universidad Autónoma de Madrid), Carlos Javier Carlos Morales (Universidad Autónoma de Madrid), Olivier Chaline (Université Paris IV - Sorbonne), Alicia Esteban Estríngana (Universidad de Alcalá), José Eloy Hortal Muñoz (Universidad Rey Juan Carlos), Birgit Houben (University of Antwerp), Katrin Keller (Universität Wien), José Martínez Millán (Universidad Autónoma de Madrid), Manuel Rivero (Universidad Autónoma de Madrid), Astrid von Schlachta (Universität Regensburg), Werner Thomas (KU Leuven)

  • Amsterdam, 30 april 1980. Hoofdagent Van Stuijvenberg zit in een ME-busje. Gelaatscherm voor het gezicht, keelbeschermer om, beenbeschermers aan, schild en wapenstok gereed. Dan moeten ze eruit. Een regen van brokken trottoirtegels vliegt door de lucht. ME'ers vallen neer ...

    Dertig jaar na dato herinnert Adrie van Stuijvenberg zich nog elk detail. Levendig doet hij daar verslag van.

    Eerder verscheen van deze auteur Een straatagent kijkt achterom

  • Je inleven in slavenhandelaren die 250 jaar geleden op Madagaskar met koningen onderhandelden Sleigh en Westra bezorgen hun lezers een onvergetelijke ervaring. We zien hoe de bemanning van de Meermin praatte, schreef, leefde en grappen maakte, die ze duur kwamen te staan.

    Tegen alle handleidingen en instructies in besloot een bemanningslid slaven uit hun boeien te bevrijden. Een humane daad in andere tijden, of pure gemakzucht? De slaven werden aan het werk gezet. Ze moesten `assegaaien schoonmaken, exotische speren die de bemanning had buitgemaakt. Het volgende moment was de halve bemanning vermoord, en restte de andere helft niets dan flessenpost overboord te gooien in een laatste poging hun levens te redden.

    De geschiedenis van het slavenschip Meermin wordt vakkundig ontrafeld in dit opzienbarende document. In de afgelopen decennia zijn er meerdere zoektochten ondernomen naar het wrak van het voor de kust vergane schip, maar de Meermin is nooit gevonden. Nu wordt voor eens en altijd duidelijk wat er met het schip is gebeurd.

    2013 is het jaar waarin de afschaffing van de slavernij in Nederland in 1863 wordt herdacht. Ter gelegenheid van dit herdenkingsjaar verschijnt het opzienbarende verslag van de opstand op het slavenschip Meermin voor de Zuid-Afrikaanse kust in 1766. Spanning, actie, onderhandelingen en moord. De opstand op het slavenschip Meermin leest als een roman, maar is bovenal een uitstekend gedocumenteerd verslag van een van de meest intrigerende gebeurtenissen uit de geschiedenis van de VOC.

  • Oratie UvA/ Geschiedenis van donderdag 10 december 2009, 14:30 uur
    Het grote belang van het klassieke erfgoed in de onstuimige Nederlandse politieke discussies van de achttiende eeuw wordt door historici ten onrechte genegeerd. De gangbare voorstelling dat het achttiende-eeuwse Nederlandse politieke debat uitsluitend draaide om de interpretatie van de eigen geschiedenis of om het abstracte natuurrecht is onjuist. Ook de Griekse en de Romeinse oudheid waren voor de deelnemers aan het Nederlandse achttiende-eeuwse politieke debat alomtegenwoordige referentiepunten. Niet iedereen gebruikte de klassieken echter op dezelfde manier: de interpretatie van de oudheid was omstreden. De verschillende politieke groeperingen schiepen allemaal hun eigen beeld van de klassieke politiek. Wyger Velema toont in zijn oratie hoe regenten en patriotten, conservatieven en revolutionairen de klassieke oudheid op hun eigen manier probeerden te gebruiken in de Nederlandse politieke discussies van de achttiende eeuw.

  • JAN FRANS WILLEMS (1793-1846) werd geboren op de eerste dag van de eerste Franse bezetting van België. Toen zijn vader zijn ambt verloor omdat hij geen Frans sprak, was dat een keerpunt voor de knaap. Zijn hele leven zou in functie staan van het eerherstel en de verdediging van het Nederlands, de taal van zijn vader. In alle opzichten was Jan Frans Willems de man met wie zijn tijdgenoten rekening moesten houden: in poëtische, politieke en wetenschappelijke polemieken, een enkele keer met de wapens in de hand, in culturele en politieke debatten, zowel in de Franse, de Hollandse als in de Belgische tijd. Overal had hij vrienden in de hoogste kringen. Jan Frans Willems bepaalde gedurende vele decennia de Vlaamse emancipatiestrijd, die zonder zijn 'vaderschap' misschien nooit het einde van de negentiende eeuw had gehaald.

    LUDO STYNEN beschrijft in deze biografie op meesterlijke wijze het verhaal van Jan Frans Willems en zijn tijd.

  • Floris Cohen vernieuwt in How Modern Science Came into the World het begrip 'de Wetenschappelijke Revolutie van de zeventiende eeuw' radicaal. Hij vertelt het verhaal op een manier die van de grond af opnieuw is doordacht. Een beschavingsbrede aanpak, consequent volgehouden vergelijkingen en een niet aflatende zoektocht naar onderliggende patronen

  • Mensen hebben een aangeboren neiging zich te bekommeren om hun welzijn. In dit boek beschrijft Derek Phillips het welzijn in Amsterdam in de Gouden Eeuw. Vanuit multidisciplinair perspectief beschouwt hij het welzijn van 17de-eeuwse Amsterdammers met verschillende achtergronden en laat hij ons kennismaken met de leefomstandigheden van o.a. kinderen

empty