J.M. Meulenhoff

  • Nergens anders ter wereld worden Bachs passies zo vaak uitgevoerd als in Nederland. En de laatste jaren is de Johannes bezig aan een opmars. Terecht, want deze passie is net zo fenomenaal als de Matthäus. Met zijn Johannes-Passion verrichtte Bach baanbrekend werk: niet eerder was er een passie geschreven van zo'n omvang en met zo'n dramatiek. De nadruk in de Johannes-Passion ligt op Jezus als verlosser van de mensheid en minder, zoals in de Matthäus-Passion, op het menselijke lijden van Jezus.
    Na het grote succes van de luistergids over de Matthäus-Passion laten de auteurs ons nu ook beter luisteren naar Bachs Johannes-Passion. Ook in deze complete luistergids komen muziekkenners aan het woord over hun favoriete aria's, koren, duetten en ariosi. En natuurlijk mag een hoofdstuk over de verschillen tussen de twee passies niet ontbreken. Deze unieke gids biedt zowel de doorgewinterde als de beginnende muziekliefhebber nieuwe kapstokjes om de luisterervaring mee te verdiepen - tijdens het concert of gewoon thuis.
    De pers over De Johannes-Passion
    `De auteurs laten Bachs muziek nog mooier klinken. Enthousiasmerend. Helder.' **** NRC
    `Deze mooi verzorgde uitgave zou bij elke Bach-liefhebber in de kast moeten staan.' Reformatorisch Dagblad
    `Na het grote succes van de luistergids over Bachs Matthäus-Passion laten de auteurs Mischa Spel en Floris Don u nu ook beter luisteren naar de Johannes-Passion.' Preludium

  • Het eerste en het laatste (1956) is Vestdijks eerste poging om op basis van zijn eigen luisterervaringen tot een algemeen systeem te komen, waarin beschreven is hoe iemand naar muziek luistert en hoe een oordeel over muziek tot stand komt. Vestdijk beschrijft zijn bezwaren tegen de gangbare muziekbenaderingen, en daarnaast ontwikkelt hij een eigen methode en geeft hij aan de hand van werken van J.S. Bach twee toepassingsmogelijkheden.De originaliteit en grondigheid van Vestdijk s muziekstudies maken De verzamelde muziekessays tot een waardevol deel van zijn indrukwekkende oeuvre.

  • Keurtroepen van Euterpe (1957) is geschreven kort na Het eerste en het laatste, en dit werk toont een andere kant van Vestdijk. Ging het de schrijver in het eerdere werk vooral om individuele impressies te objectiveren tot een samenhangend esthetisch concept, in deze bundel presenteert hij zijn visies zo subjectief en gekleurd mogelijk; de esthetiek staat hier niet op de eerste plaats. Niet afgeleid door de smaak van anderen (tenzij in provocerende zin) verdedigt hij met verve opinies over Bach, Mozart, Beethoven, Chopin, Mahler, Reger, Debussy en Strawinsky met een kennis van de muziek en een schrijverschap die deze opstellen voor Vestdijk-geïnteresseerden net zo belangwekkend maken als voor muziekliefhebbers.De originaliteit en grondigheid van Vestdijk s muziekstudies maken De verzamelde muziekessays tot een waardevol deel van zijn indrukwekkende oeuvre.

  • Toen Vestdijk in 1959 De symfonieën van Jean Sibelius schreef, was de muziek van deze componist nog vrijwel onbekend in Nederland. Vestdijk noteerde daarom veel zakelijke informatie over Sibelius leven en technische elementen van zijn werk, vooral in de eerste twee delen van het boek. In het derde deel worden de zeven symfonieën in volgorde beschreven en analyseert Vestdijk hun kwaliteit. Vestdijk laat daarnaast met notenvoorbeelden de voornaamste thema s en motieven van Sibelius zien.De originaliteit en grondigheid van Vestdijk s muziekstudies maken De verzamelde muziekessays tot een waardevol deel van zijn indrukwekkende oeuvre.

  • De dubbele weegschaal is na Het eerste en het laatste Vestdijks tweede omvangrijke geschrift over muziekesthetiek. Het eerste boek is vooral een theoretisch betoog met een toepassing als toegift, maar in dit boek ligt die verhouding andersom. Het is een verslag van een experiment dat Vestdijk uitvoerde met de componist Herman Mulder. Samen gaven zij hun oordeel over verschillende pianosonates van Haydn en Mozart.Met de meningen van beide onderzoekers over de stukken van de twee componisten als uitgangspunt zocht Vestdijk het antwoord op twee vragen: wat zijn de globale verschillen tussen de werken van Haydn en Mozart (de eerste weegschaal) en tussen het luistergedrag van Vestdijk en Mulder (de tweede weegschaal). Welke consequenties volgens Vestdijk uit de bereikte resultaten moeten worden getrokken beschrijft hij in het slothoofdstuk.De originaliteit en grondigheid van Vestdijk s muziekstudies maken De verzamelde muziekessays tot een waardevol deel van zijn indrukwekkende oeuvre.

  • Het kastje van Oma toont weer een andere kant van Vestdijks geschriften: het korte opstel. Deze verzameling bevat opstellen over componisten en hun werken, vaak naar aanleiding van pas verschenen grammofoonplaten. Daarbij was het Vestdijk niet in de eerste plaats te doen om een wetenschappelijke uiteenzetting al schuwde hij de analyse niet maar om de verwoording van zijn persoonlijke indrukken. Vestdijks smaak week soms sterk af van de destijds gangbare opvattingen.De originaliteit en grondigheid van Vestdijk s muziekstudies maken De verzamelde muziekessays tot een waardevol deel van zijn indrukwekkende oeuvre.

  • In dit laatste deel, Verspreide muziekessays, zijn ongepubliceerde en verspreid gepubliceerde opstellen van Simon Vestdijk over muziek opgenomen. De meeste beschouwingen zijn de directe weerslag van Vestdijks indrukken van en intensieve omgang met de muziek. Vestdijks muzikale passie komt daarnaast schitterend naar voren in een aantal polemische stukken.De Verspreide muziekessays bevat onder meer enkele uitvoerige boekbesprekingen, opstellen over de muziek van Vermeulen, Escher en Toscanini, en essays over de hechte band tussen muziek en andere disciplines: over Bach en de muziekpsychologie, en `Astrologische beschouwingen over Gustav Mahler .De originaliteit en grondigheid van Vestdijk s muziekstudies maken De verzamelde muziekessays tot een waardevol deel van zijn indrukwekkende oeuvre.

  • Hoe schrijft men over muziek? heeft dezelfde opzet als Het kastje van Oma en Muziek in blik. Het is een bundeling van korte opstellen, die steeds over één componist gaan, waarin Vestdijk, half aforistisch, half beargumenterend, zijn meningen onder woorden heeft gebracht. Vestdijk weet muzikale vaktaal begrijpelijk te maken voor leken en hij slaagt erin muzikale analyses te koppelen aan literaire thema s.De originaliteit en grondigheid van Vestdijk s muziekstudies maken De verzamelde muziekessays tot een waardevol deel van zijn indrukwekkende oeuvre.

  • Vestdijk schreef  dit vierde deel over Gustav Mahler in 1957, met het oog op het Mahler-jaar van 1960. In een tijd waarin Mahlers muziek nog niet algemeen was geaccepteerd en in de artikelen die over hem verschenen alleen de biografische feiten en wat eenvoudige muzikale karakteriseringen werden genoemd, schreef Vestdijk een hartstochtelijk en tegelijk kritisch pleidooi voor Mahler. Op analytische en emotionele gronden verdedigt hij Mahlers muziek. Ook al stelt Vestdijk in deze monografie technische kwesties aan de orde, het is voor hem hoofdzaak Mahlers muziek emotioneel meer toegankelijk maken.De originaliteit en grondigheid van Vestdijk s muziekstudies maken De verzamelde muziekessays tot een waardevol deel van zijn indrukwekkende oeuvre.

  • Muziek in blik is een bundel van 45 opstellen, waarvan de meeste zijn gewijd aan componisten en hun werken. Geen uitgebreide theoretische beschouwingen, maar korte stijlbloemen waarin Vestdijk, bovenal gefascineerd door de vraag 'Wat doet de muziek mij?', alle gelegenheid neemt zijn luisterindrukken zo individueel mogelijk op papier te zetten. Juist omdat hij geen officiële muziekcriticus is werd hij niet geremd door muziekjournalistieke conventies. Deze bundel is een uitstekend boek voor lezers en luisteraars die kennis willen maken met de persoonlijke muzikale smaak van Vestdijk.De originaliteit en grondigheid van Vestdijk s muziekstudies maken De verzamelde muziekessays tot een waardevol deel van zijn indrukwekkende oeuvre.

  • In De symfonieën van Anton Bruckner en andere essays over muziek worden twee facetten van Vestdijks muzikale activiteiten gecombineerd. Het eerste deel bevat een groot artikel over de symfonieën van Anton Bruckner, vergelijkbaar met eerdere essays over Mahler en Sibelius. Vestdijk bespreekt echter elk type symfoniedeel (Eerste deel, Adagio, Scherzo, Finale), dat hij inleidt met een esthetisch betoog en afsluit met enkele opmerkingen over Bruckners invloed. Het tweede deel bevat korte opstellen, de meeste gewijd aan componisten en hun werken, vaak naar aanleiding van pas verschenen grammofoonplaten. Vestdijk stelt zich minder provocerend op dan in zijn eerste muziekboeken, maar zijn meningen blijven even origineel als doordacht.De originaliteit en grondigheid van Vestdijk s muziekstudies maken De verzamelde muziekessays tot een waardevol deel van zijn indrukwekkende oeuvre.

  • Ook dit jaar nóg meer van de Matthäus-Passion genieten en begrijpen met dit toegankelijke boek
    Geen enkel ander land ter wereld is zo dol op één muziekstuk als Nederland op Bachs Matthäus Passion. Elk jaar wonen tienduizenden Nederlanders in de weken voor ­Pasen een van de ruim 500 uitvoeringen van Bachs muziek bij. Waarom houden zoveel mensen - ook luisteraars die verder nauwelijks klassieke concerten bezoeken - zo intens van de Matthäus? Wat heeft Bachs muziek te vertellen, als je eenmaal weet waarnaar je moet luisteren?
    Met die vraag als uitgangspunt trokken de samenstellers langs de beroemdste barokdirigenten, zangers en schrijvers om hen te vragen naar de sleutels tot Bachs passie. Wat is hun lievelingsmoment, en waarom raakt hen dat zo? Samen met de inleidende hoofdstukken over Bachs wereld, de tekst en de Nederlandse Bachtraditie krijgt de lezer een veelomvattend beeld van de zeggingskracht van Bachs muziek. Na het lezen van De Matthäus Passion zal de lezer Bachs passiemuziek beter begrijpen en nog mooier vinden!

    De pers over De Matthäus-Passion
    `Een rijk en uiterst creatief geschakeerd beeld van dit zo "Nederlands" geworden Bach-oratorium. Vol instructie en vermaak.' **** NRC Handelsblad
    `Fijne inzichten en vermakelijke weetjes. Wie het boek na lezing dichtklapt, beluistert de Matthäus voorgoed anders.' **** de Volkskrant
    `Een luistergids zoals NRC-journalisten Mischa Spel en Floris Don die hebben gemaakt, bestond nog niet. Het zijn vooral de commentaren over alle 68 afzonderlijke nummers in de Matthäus-Passion die dit zeer leesbare boek een meerwaarde geven.' **** Het Parool
    'Voor iedereen - leek dan wel doorgewinterde Matthäus-freak - erg leuk om te lezen. Zo leert de lezer veel over de geheimen van het werk en steekt ondertussen leuke weetjes op.' Trouw

  • Briljante notities van een luisteraar
    Muziek is eeuwig wordt wel gezegd, maar daarom is zij nog niet onveranderlijk. Tijdens zijn Huizingalezing zette Elmer Schnberger uiteen hoe onze omgang met muziek veranderd is de laatste honderd jaar. Er is weliswaar overal muziek, maar in het culturele debat van vandaag speelt ze geen enkele rol meer. We horen de muziek nog wel, maar we lijken er niet meer naar te luisteren.
    In Het gebroken oor is de Huizingalezing opgenomen, samen met een zeer ruime selectie uit de beschouwingen die Schnberger voor Vrij Nederland schreef. In dit dagboek van een luisteraar' doet hij verslag van wat hij op muzikaal gebied meemaakte, en verwerkt hij zijn ervaringen tot prikkelende essays over de moderne muziek- en luisterpraktijk. Uit Schnbergers notities blijkt altijd dat hij muziek niet alleen hoort, maar er ook naar luistert en er als geen ander over kan schrijven.

  • Fernando Lameirinhas moet als kind zijn thuisland Portugal ontvluchten vanwege het dictatoriale regime van Salazar. De familie Lameirinhas komt via België in Nederland terecht. De muziek trekt: Fernando wordt al snel beroemd en treedt overal ter wereld op. Maar het succes is niet altijd met hem en hij raakt aan lager wal. Als hij vervolgens in zijn muziek op zoek gaat naar zijn Portugese wortels, komen alle elementen van zijn creativiteit samen en breekt er een nieuwe bloeiperiode aan.
    Fernando's vader kon vanwege het Portugese regime nooit terugkeren naar zijn geliefde thuisland. Pas na diens overlijden, en nadat Portugal een democratie werd, was Fernando in staat om een fado voor zijn vader te schrijven.
    Een fado voor mijn vader heeft dezelfde poëtische stijl als de melancholieke liedjes van Fernando Lameirinhas, en liefhebbers van zijn muziek zullen onherroepelijk geraakt worden door dit indrukwekkende en ontroerende verhaal.
    De pers overEen fado voor mijn vader
    `Een boeiende, soepel geschreven biografie.' deVolkskrant
    'Frank van Herk schetst aan de hand van het uit Lameirinhas' mond opgetekende relaas een boeiend, hier en daar zelfs poëtisch beeld van een begenadigd muzikant, componist en tekstdichter, die velen tot inspiratie dient en heeft gediend. Het werd tijd dat zijn verhaal en dat van zijn familie eens werd vastgelegd.' Popmagazine Heaven
    'Fernando is een parel in de muziek. Frank van Herk heeft zijn levensverhaal prachtig verwoord. Een fado voor mijn vader heeft mijn hart gestolen.' Blijeboekenwurm.nl
    'Een boeiende, soepel geschreven biografie.' Patrick van den Hanenberg

empty