• Nikolaj Gogol werd wereldberoemd met zijn Petersburgse verhalen, alle opgedist met aanstekelijk vertelplezier en rijkelijk voorzien van zijn unieke kenmerk: oog voor volmaakt overbodige details, waarvan de liefhebber er niet één zou willen missen. De verhalen gaan over het leven achter de koude en elegante façades in de hoofdstad, over een neus die zijn eigen leven gaat leiden en over de dramatische gevolgen van het verliezen van een overjas. Als geen ander schetst Gogol een absurd portret van een stad vol hilarische maar melancholieke personages terwijl zijn verhalen tegelijkertijd aanzetten tot denken over de wereld om ons heen.

  • Gogol's 'Dode zielen' is tegelijk een van de meest geslaagde én betreurenswaardige romans uit de wereldliteratuur. Meest geslaagd omdat de roman door zijn held, gentleman-oplichter Tsjitsjikov, eenzelfde onvergetelijke status verworven heeft als Don Quichot, Anna Karenina en Madame Bovary. Meest betreurenswaardig omdat Gogol zijn onweersproken meesterwerk niet alleen niet voltooide maar bovendien voor een groot deel aan het vuur prijsgaf.
    Gogol (1809-1852) maakt kunstig gebruik van het gegeven dat er in het tsaristische Rusland maar eenmaal per drie jaar een telling en opgave van lijfeigenen voor de belasting was. Tsjitsjikov beseft dat de namen van de in de tussentijd overleden lijfeigenen geld waard zijn en dat hij daar dus een hypotheek op kan nemen, als hij ze te pakken krijgt. Roofkapitalisme en hypotheekzwendel avant la lettre dus: een geniale satire op de kleinheid
    van het mensdom.
    Wie anders dan Gogol zou hebben kunnen bedenken dat een landeigenaar de prijs van zijn dode timmerman opdrijft omdat die zijn vak zo goed verstond?
    Aai Prins tekent voor deze nieuwe vertaling van 'Dode zielen' en voltooit daarmee haar Gogol-project (in 2012 verscheen haar alom bejubelde en tevens bekroonde nieuwe vertaling van Verhalen en novellen). Er bestaan meer vertalingen van 'Dode zielen', maar die in de Russische Bibliotheek van Van Oorschot bevat als enige ook alle fragmenten die Gogol aan het vuur liet ontsnappen, plus een aantal brieven van de schrijver aan vrienden en kennissen,
    waarin hij over zijn meesterwerk vertelt.

  • De novelle `Dagboek van een gek' uit 1835 is het relaas van een kleine ambtenaar die tot hoogmoedswaanzin vervalt. Het is een satire op de wijdverbreide ambtelijke bekrompenheid van de bureaucratie in de jaren dertig van de negentiende eeuw in Sint Petersburg, het is ook een weergave van de zoektocht naar individualiteit van de gewone man in een klaarblijkelijk onverschillige stedelijke samenleving.

    Nikolaj Vasiljevitsj Gogol (1809-1852) was een van de eerste Russische prozaïsten en werd door zijn tijdgenoten gezien als een van de belangrijkste vertegenwoordigers van het Russische realisme. Toch zijn er in zijn werk ook sporen te vinden van Romantiek, surrealisme en (politieke) satire.

empty