• Wanneer Arkadi Kirsanov op het landgoed van zijn vader komt logeren, samen met een studievriend, is dat het begin van een reeks botsingen en liefdesgeschiedenissen. Toergenjev laveert tussen dandy's en boeren, dienstmeiden en landheren, om te beschrijven waar vele anderen dikke romans voor nodig hadden: dat vroeger niet alles beter was, maar slechter evenmin.
    Toen Toergenjev bij de slotregels van Vaders en zonen belandde, moest hij het blad van zich af schuiven omdat anders zijn tranen de inkt meteen onleesbaar zouden maken. Het slothoofdstuk is niet alleen de ontroerendste maar ook beste passage uit dit onbetwiste meesterwerk, of misschien zelfs uit de Russische literatuur.

  • Er is nauwelijks een verhaal dat beter laat navoelen wat het betekent om voor het eerst te vallen voor iemand die onbereikbaar blijkt te zijn.

    Toergenjevs charmante, lyrische toon sluit naadloos aan bij de storm van gevoelens die zijn hoofdpersoon ondergaat. De jongen in kwestie is gegrepen door de jonge vrouw die naast hem komt wonen en er een groepje aanbidders op nahoudt. Op den duur valt hij ten prooi aan jaloezie, hoewel hij niet weet op wie hij die zou moeten richten. Ten slotte raakt hij door toedoen van de vrouw verwikkeld in een kat-en-muisspel, dat onder de pen van Toergenjev tot een onvergankelijk en pijnlijk meesterstukje is geworden.

  • De Russische schrijver en dichter Iwan Toergenjev (1818-1883) hield in 1860 een lezing waarin hij op meesterlijke wijze de ongetwijfeld twee grootste karakters uit de westerse wereldliteratuur, Shake-speare's Hamlet en Cervantes Don Quichot, met elkaar in verband bracht. Deze meesterwerken werden in het zelfde jaar gepubliceerd en dat kon volgens Toergenjev geen toeval zijn. Hamlet en Don Quichot zijn volgens hem de verpersoonlijking van twee fundamenteel tegenstrijdige mens types, twee uiteinden van de as waaromheen de menselijke natuur draait. Hamlet, de egoïst, de kille analyticus, de twijfelaar en Don Quichot de idealist, de romantische wereldverbeteraar, de doener. Hamlet is de geest van het Noorden, de geest van reflectie en analyse, de zwaarwichtige, sombere geest, diep, veelzijdig en leidinggevend. Don Quichot is de geest van het Zuiden, helder, vrolijk, naïef, ontvankelijk en niet al te diep op het leven ingaand. Ook tegenwoordig heeft Toergenjevs onderverdeling van de mensheid niets aan zeggingskracht verloren. Zijn magistrale interpretatie van deze twee karakters blijkt tijdloos te zijn. Ook in de huidige maatschappij zijn er Hamlets en Don Quichotes, waarbij net als in Toergenjevs tijd de Hamlets veruit in de meerderheid lijken te zijn.

    Toergenjevs Hamlet en Don Quichot is uit het Russisch vertaald door Emmanuel Waegemans, hoogleraar Slavistiek aan de Katholieke Universiteit te Leuven. Erik Hertog, emeritus hoogleraar Engels aan de Lessius Hogeschool te Antwerpen, schreef het voorwoord.

  • De romans van Ivan Toergenjev zijn een romantische afspiegeling van een lang vervlogen tijd, van een voorrevolutionair Rusland dat werd gedragen door landarbeiders en edellieden.
    Met zijn subtiele muzikale stijl, zijn kenmerkende combinatie van lyrische charme en ingetogen gevoeligheid wist Toergenjev als geen ander het Russische platteland te schilderen, en alles wat zich tegen dat decor kan afspelen aan lief en leed.

    Behalve het zeer bekende 'Vaders en zonen' bevat dit deel met romans ook 'Roedin', 'Een adelsnest', 'Aan de vooravond' en 'Rook': stuk voor stuk beknopte en krachtige werken van uitzonderlijke kwaliteit.

  • Ivan Toergenjev was een van Ruslands ijverigste briefschrijvers. Er zijn meer dan 6000 brieven van hem bewaard gebleven. De hier gepresenteerde brieven werden gekozen en van commentaar voorzien door Karel van het Reve en vertaald door Arie van der Ent en Jan Timmers.

    Deftige brieven aan Alexander ii of Victor Hugo, liefdesbrieven aan Pauline Viardot, aan de actrice Sawina. Zakenbrieven aan een wagenmaker die een verkeerd product had afgeleverd. Politieke discussie met Herzen. De revolutie van 1848 in Parijs. De Frans-Duitse oorlog van 1870. De herrie met Gontsjarov over vermeend plagiaat. De ontvangst van Vaders en zonen. De opheffing van de slavernij in Rusland in 1863. De vertalingen. De jacht. Toergenjevs hulp aan Bakoenin, aan Lavrov. Zijn eeuwige ellende met de beheerders van zijn landgoed, dat veel zou hebben opgeleverd als hij zich niet jarenlang links en rechts had laten bestelen. Zijn jicht. Zijn pogingen om twee joodse dames voor deportatie te behoeden en om andere schrijvers te helpen: Zola, Maupassant, Garsjin. De dood van zijn moeder, die een vreselijke vrouw moet zijn geweest. Zijn pogingen om aan zijn broer een lelijk schilderij van een naakte vrouw te verkopen.
    Toergenjev was standvastig in zijn opvattingen en ook kon hij zich bijzonder kwaad maken over kwesties die hem onrechtvaardig voorkwamen. Daarbij treedt hij in zijn brieven naar voren als een buitengewoon beminnelijk man met een edel karakter. Lezing van zijn brieven maakt dat men hem graag zou hebben willen kennen: hij was een man om van te houden.

empty