• De geest van Pim

    Dick Pels

    Ruim een jaar na de door Pim Fortuyn ontketende kiezersopstand van 15 mei 2002 lijkt de politiek grotendeels teruggekropen in zijn Haagse schulp. Was het fortuynisme dan niet meer dan een boze droom? Kan het in de herinnering worden bijgezet als een populistische oprisping die wel een kortstondige massahysterie maar gelukkig geen blijvende schade heeft veroorzaakt? Was het zogenaamde 'gedachtegoed' van onze 'polder-Mussolini' niet meer dan een samenraapsel van ideeën, slechts bijeengehouden door rancuneuze zelfoverschatting en een niets ontziende wil tot de macht?
    De geest van Pim beschrijft de ontwikkeling en de betekenis van Pim Fortuyn als politieke en media-intellectueel, vanaf zijn Groningse jaren tot en met de LPF-campagne en de moord. Het boek laat zien hoe de bekende thema's uit zijn politieke campagne zich gevormd hebben gedurende een lange intellectuele en politieke ontwikkeling. Dick Pels betoogt dat de werkelijke uitdaging van het fortuynisme nog onvoldoende is aangegaan en dat de ernst van de populistische kritiek op het politieke establishment nog niet in zijn volle omvang is erkend. Zo komt hij tot een evaluatie van Fortuyns politieke erfenis: welke denkbeelden en stijlelementen zijn interessant voor een nieuwe politieke cultuur en welke moeten worden bekritiseerd of bestreden?
    Dick Pels was tot voor kort hoogleraar sociologie aan Brunel University in Londen en is nu werkzaam als freelance publicist. Zijn huidige onderzoek richt zich vooral op de opkomst van de celebrity-cultuur in politiek, bedrijfsleven en wetenschap. Hij schreef onder andere Macht of eigendom? Een kwestie van intellectuele rivaliteit (1987) en Het democratisch verschil. Jacques de Kadt en de nieuwe elite (1993).'

  • Het moderne populisme is geen ongelukkig incident of tijdelijke dwaling, maar is een vast bestanddeel geworden van het Europese politieke landschap. Ook in Nederland is een onomkeerbaar proces van mediatisering en personalisering van de Nederlandse politieke cultuur op gang gekomen. Charisma en uitstraling hebben daardoor een nieuwe politieke relevantie gekregen. De media zijn een spilfunctie gaan vervullen in de politieke communicatie, de democratie is steeds meer een glazen huis geworden.
    Het huidige populisme kan een belangrijke bijdrage leveren aan de vernieuwing van de democratische politiek. Het maakt duidelijk dat er een veel actievere wisselwerking moet komen tussen politieke voorhoede en volk. Pels pleit voor bestuurlijke vernieuwing: een vorm van directe democratie ingebouwd in het bestaande vertegenwoordigende stelsel.

  • Hoe moeten we omgaan met de terugkeer van religie in een cultuur die van God los leek te zijn gekomen? De intocht van de islam in het Westen heeft spanningen veroorzaakt in de seculiere cultuur. In Nederland zoeken zowel allochtonen als autochtonen naar zingeving en houvast in een
    wereld die onvoorspelbaarder wordt.

    In Opium van het volk onderzoekt Dick Pels de redenen voor een toegenomen verlangen naar godsdienst en verkent hij de relatie met de politiek. Religie is de meest intensieve vorm van gemeenschapsbinding, maar het collectivistische karakter van religies staat haaks op de individualistische waarden die kenmerkend zijn voor de democratie. Een botsing is onvermijdelijk. Pels stelt dat de religiekritiek `gekaapt is door de rechtse politieke krachten en pleit voor een nieuwe vorm van kritiek op godsdienst, een die zich niet alleen keert tegen de orthodoxe islam, maar tegen alle vormen van onderwerping aan hogere machten.


    Over De geest van Pim:

    `Een grensverleggend boek, geschreven met een flinke dosis moed, denken
    verbeeldingskracht, met een overwegend briljante analyse. De Volkskrant



    Over Een zwak voor Nederland:

    `Het linkse antwoord op Pim Fortuyn. PM Den Haag
    `Een aha-erlebnis. In dit boek herken ik veel van mijn gedachten, die echter door Dick Pels veel beter onder woorden zijn gebracht. Femke Halsema

  • Een zwak voor Nederland

    Dick Pels

    ´Nederland heeft zijn onschuld verloren´, ´Nederland is de kluts kwijt´, ´we zijn op zoek naar onszelf´... Sinds de moord op Fortuyn, en nog luider sinds de moord op Van Gogh, roept een koor van moralisten dat Nederland in een acute identiteitscrisis verkeert. Dit boek gaat de dubbele uitdaging van de nieuwe vijand aan: die van het religieus terrorisme, en van de liberaalconservatieve reactie op die vijand, die er in sommige opzichten te veel op is gaan lijken. Tegen het herlevende 'volksdenken' en het anti-islamitische vijanddenken in voert het een pleidooi voor een relativistische democratie, een vorm van sociaalindividualisme en een vorm van 'miniculturalisme' die de onvruchtbare tegenstelling tussen multiculturalisme en monoculturalisme overstijgt. Op basis daarvan formuleert het een nieuw idee van de Nederlandse vrijheid, dat de relativering van de eigen identiteit niet ziet als een zwakte maar juist als een bron van trots en kracht.

empty