• Vera groeit op in een welgesteld Joods gezin, maar valt voor Milos, een arme Servische dorpeling. Samen beleven ze een grootse liefde, versterkt door een misschien nog wel grotere toewijding aan hun geloof in het communisme en een rechtvaardige wereld. Ze nemen deel aan de partizanenstrijd tegen de nazi's en aan het eind van de oorlog wordt hun dochter Nina geboren.

    Na conflicten tussen Tito en Stalin wordt Milos onverwacht gearresteerd als verrader. Gedesillusioneerd pleegt hij zelfmoord in zijn cel. Vera wordt opgepakt en voor een onmogelijke keuze gesteld: Milos als verrader erkennen en vrijuit gaan, of zelf in een kamp belanden. Vera's liefde voor Milos gaat boven alles en zij kiest voor hem. Op Goli Otok, een kaal eiland voor de kust, wordt zij drie jaar lang vastgehouden en gemarteld. Haar zesjarige dochtertje blijft alleen achter.

    Vera's keuze zou nog generaties lang doorwerken. Op haar negentigste verjaardag stellen haar dochter en kleindochter voor met Vera naar Goli Otok af te reizen om erachter te komen onder welke omstandigheden zij haar dochter destijds in de steek liet. De reis legt de meest tegenstrijdige emoties bloot - angst, liefde en barmhartigheid - die het weefsel van een familie voor altijd kunnen veranderen.

    Het leven speelt met mij laat zien hoe en waarom wij soms tot de meest onmogelijke beslissingen worden gedreven. Grossman beschrijft als geen ander hoe trouw en politieke ideologie de kern van een gezin kunnen raken en de grens tussen standvastigheid en verraad vervaagt.

  • Een vrouw op de vlucht voor een bericht is een groots verhaal over een vrouw, haar twee zoons en hun verschillende vaders. Een roman over vriendschap en ruimdenkendheid, over een grote liefde en een versmade liefde, over ouderschap en over je weg in het leven. Maar het is vooral een ongeëvenaarde roman over de bijna heldhaftige inspanning van een moeder om een gezin in stand te houden in een klein en verscheurd land.

    Israël verkeert in staat van alarm. Ofer heeft net zijn dienstplicht erop zitten, maar meldt zich vrijwillig voor een militaire actie op de Westelijke Jordaanoever. Ora, zijn moeder, vlucht zonder mobieltje en zonder radio het huis uit om zich niet te kwellen met het wachten op een slecht bericht. Ze twijfelt er niet aan dat dit bericht zal komen. Maar door te weigeren het in ontvangst te nemen, kan ze misschien de boodschap tegenhouden en haar zoon redden.

    Grossmans monumentale roman wordt nu al beschouwd als een mijlpaal van de hedendaagse literatuur.

  • Grossmans meesterwerk over een doortastend meisje en een verlegen jongeman met een hond die hem door Jeruzalem sleurt, heeft de lezers wereldwijd betoverd. Met interview met de auteur.

    Een hond - een hond sleurt een jongen mee door de drukke binnenstad van Jeruzalem. De jongen kent de hond niet, hij heeft alleen van hogerhand de opdracht gekregen hem bij de rechtmatige eigenaar terug te bezorgen, al heeft hij geen idee wie dat is. De hond neemt vanaf de kennel het initiatief en behoudt het tot het eind.

    Hij ontketent een serie avonturen die de lezer in een adembenemend tempo door dit boek voert, door alle jachtigheid, controverses en onverzoenlijkheden heen waarin we leven. Een excentrieke kluizenares, drugsverslaafden, straatmuzikanten, potenrammers, vuurvreters en criminelen, maar ook een verlegen jongeman, een doortastend meisje en een liefde die haar beslag krijgt ver buiten Jeruzalem.

    David Grossman is er in De stem van Tamar opnieuw in geslaagd een onvergetelijk vrouwenportret te schilderen.

  • Zie: liefde wordt beschouwd als één van de grote boeken van de twintigste eeuw. Het wordt op scholen gelezen en op universiteiten bestudeerd, en in Jeruzalem is er voor de vrienden van Momik, de bedachtzame jongen, werkelijk een `Momik-wandelroute'. Reden genoeg om de ontroerende en toch uiterst komische roman in een zorgvuldig herziene en mooie uitgave opnieuw toegankelijk te maken.

    Jonge én oude lezers over de hele wereld zijn nog steeds geïmponeerd en betoverd door de negenjarige Momik met zijn tomeloze nieuwsgierigheid en eigenzinnige fantasie. Als zijn grootvader Ansjel, van wie iedereen gelooft dat hij door het `nazibeest' om het leven is gebracht, veertien jaar na de oorlog uit het gekkenhuis in Jeruzalem wordt ontslagen en kleumend en brabbelend voor de deur staat, wil - nee, móet Momik weten hoe dat nazibeest eruitziet, en wat het zoal vreet. Dan kan hij het in de kelder voederen en temmen. Dan laat het zijn grootvader eindelijk met rust.

    Maar die vindt geen rust. Alsof hij dwangmatig telkens weer zijn verhalen moet vertellen over de `kinderen van het hart' die hem als schrijver van kinderboeken beroemd hebben gemaakt en die Obersturmbannführer Neigel steeds weer wilde horen.

    En in een poging nader uit te leggen waartoe de mensen goedschiks of kwaadschiks in staat zijn, heeft Grossman een encyclopedie van `noodzakelijke grote woorden' toegevoegd, die Ansjels levensverhaal onder lemma's van `Liefde' tot `Untermensch' en van `Seks' tot `Wonder' verder vertellen.

  • In een zaaltje op een industrieterrein ten noorden van Tel Aviv staat de kleine, bebrilde stand-upcomedian Dov Grinstein op het toneel. Elke keer dat het hem niet lukt het publiek aan het lachen te krijgen, slaat hij zichzelf schrikbarend hard in het gezicht.

    Als het publiek begint te morren, spreekt een kleine vrouw de zaal toe vanaf de eerste rij. Zij leerde Dov kennen als kind: toen was hij een beetje vreemd, maar hij was de enige die haar niet pestte.

    Door haar verhaal neemt Dovs optreden een persoonlijke wending. Hij vertelt over zijn vader Chezkel (kapper en handelaar in namaak-Levis) en moeder Sara (kampoverlevende), en zegt dat hij vroeger op zijn handen liep om zijn droevige moeder aan het lachen te krijgen. Het publiek wil moppen, maar Dov gaat verder met zijn eigen levensverhaal. Als tiener werd hij op een dag weggeroepen uit het premilitaire trainingskamp, omdat een van zijn ouders was overleden. Niemand vertelde hem wie er dood was, en tijdens de rit naar Jeruzalem bedenkt hij van wie hij het erger zou vinden. Hij zet plusjes en minnetjes achter zijn vader en zijn moeder en vindt zichzelf daarom een klootzak. Daar krijgt hij wel applaus voor, van de laatste drie mensen in de zaal.

    Komt een paard de kroeg binnen gaat over de levensreddende kracht van grappen, over medelijden en vriendschap. Grossmans meesterlijke roman laat ons lachen en huilen tegelijk.

  • `Je kent mij niet, en terwijl ik dit schrijf ken ik mezelf ook niet helemaal. Ik heb overigens wel geprobeerd om je niet te schrijven, ik probeer het al twee dagen lang, maar ik geef het nu op.

    Op een dag ziet Jair een vrouw die hij niet kent, Mirjam, en hij raakt volledig in de ban van haar. Hij schrijft haar en stelt voor, dat ze radicaal eerlijk een relatie beginnen, op papier. Ze gaan elkaar in brieven verhalen vertellen. Jair beschrijft zijn dromen en zijn idealen. Mirjam lijkt over haar dagelijkse leven te berichten. Voor Mirjam is deze papieren relatie niet genoeg. Ze stuurt aan op een ontmoeting. Dan blijkt, dat de werkelijkheid er toch anders uitziet. Jij bent mijn mes is een liefdesroman in brieven en behoort tot de boeken, waarin je, hoe vaak je ze ook leest, steeds nieuwe betekenissen ontdekt.

  • Het zigzagkind

    David Grossman

    Nono, bijna dertien, krijgt voor zijn bar mitswa van zijn vader een verrassingsreisje. Maar dit loopt uit de hand wanneer hij met de elegante meesteroplichter Felix een aantal misdaden begaat en de politie achter zich aan krijgt. Tussen alle avonturen door ontdekt Nono het ware verhaal van zijn vader en zijn overleden moeder, en dat zet hem aan tot nadenken over wie hij eigenlijk is. Een magisch boek voor zowel oudere als jongere lezers, die zich al vaker hebben afgevraagd: wat is dat eigenlijk, volwassen worden?

    David Grossman (1954) is een van Israëls beroemdste schrijvers. Zijn roman Zie: liefde betekende zijn internationale doorbraak. Zijn werk omvat behalve essays, kinderboeken en een toneelstuk inmiddels negen romans waaronder De stem van Tamar, De uitvinder van geheimen en Haar lichaam weet het. Zijn monumentale roman Een vrouw op vlucht voor een bericht werd internationaal geprezen. In 2012 verscheen het indrukwekkende boek Uit de tijd vallen.

  • Na het avondeten staat hij plotseling op, neemt afscheid van zijn vrouw en vertrekt naar `daar' om - één keer, heel kort - hun dode zoon te zien. Anders is het verdriet niet meer uit te houden, nadat hij er vijf jaar over zweeg. Onderweg sluiten zich tot zijn verbazing meer en meer mensen bij hem aan, allemaal vaders en moeders die geen vrede kunnen vinden met de dood van hun kinderen.

    In de veelstemmige stoet bevinden zich een stadschroniqueur, die alles moet optekenen, een hertog, een oude rekenonderwijzer, een vroedvrouw en een schoenmaker. Zij passeren in een lange optocht de centaur. Deze ongelukkige - `half schrijver, half schrijftafel' - probeert het verdriet om de dood van zijn zoon al jaren in woorden te vatten. Schrijven, zegt hij, is de enige manier om iets te begrijpen. Tegen de stadschroniqueur met zijn droge aantekeningen brult hij: `Schrijf nu dan alsjeblieft op in koeienletters: ik moet het herscheppen in de vorm van een verhaal! Begrepen?'

    Het lukt hem uiteindelijk om daar de juiste woorden voor te vinden, maar de prijs die hij betaalt is hoog. Met het afronden van zijn verhaal, is hij zijn zoon definitief kwijt.

    Uit de tijd vallen verkent in precieze en tegelijkertijd poëtische taal de pijn en het verdriet van ouders die een kind verloren hebben. Vijf jaar na de dood van zijn in de oorlog gesneuvelde zoon Uri slaagt David Grossman op ongeëvenaarde wijze in deze bijna onmogelijke onderneming. Waar het nodig is zelfs met vertwijfelde humor.

    Uit de tijd vallen ontleent zijn overweldigende kracht en meesterschap paradoxaal genoeg aan de combinatie van ontroostbaarheid over het verlies en de distantie daartoe. Zoiets, mompelt de centaur, kan alleen in een verhaal lukken. Grossman heeft al lang naam en faam als een groot verteller. Uit de tijd vallen leest als een onsentimenteel verhaal, dat ons tot lang na de laatste bladzijde niet loslaat.

  • David Grossman is een van de meest gelezen Israëlische schrijvers. Niet alleen vanwege zijn magistrale romans, zoals Komt een paard de kroeg binnen en Een vrouw op de vlucht voor een bericht, of zijn cross-overromans als De stem van Tamar of Het zigzagkind, maar ook vanwege zijn politieke essays. Die worden vaak door de grote internationale kranten, van The Guardian tot de Frankfurter Allgemeine Zeitung en van La Repubblica tot De Standaard in opdracht gegeven en zijn - in het geval van Grossman - vaak de meest gelezen stukken van die krant.

    Anders dan in vroegere politieke studies over Israël en Palestina onderzoekt David Grossman in Leven en schrijven in tijden van oorlog een aantal meer fundamentele vragen: Wat zijn - als gevolg van de inmiddels vijf generaties voortdurende spanningen en oorlogen - de zichtbare en onzichtbare veranderingen in verstand, hart en ziel van de vijandige buren? Hoe ver hebben de twee volkeren, door `de situatie' het wantrouwen, dubbele agenda's en haat, zich van hun eigen idealen en ieder positief mensbeeld verwijderd? En vooral: waarom begrijpen, voelen en zien Israëli noch Palestijnen niet dat zij inmiddels gevangenen zitten in hun eigen waanbeelden, wantrouwen en haat, met de meest destructieve gevolgen voor hun eigen maatschappij? Dat zij beiden gebukt gaan onder dezelfde angsten, fobieën en nachtmerries?

    Leven en schrijven in tijden van oorlog belicht (in de hogedrukpan van het conflict in het Midden-Oosten) een universeel thema: hoe snel wij in tijden van crisis of oorlog blind worden voor veranderingen in onszelf en anderen. En hoe moeilijk het is, bij gebrek aan fatsoen en openheid, iets in leven te houden, wat essentieel is voor de condition humaine : hoop en moed.

  • Het duel

    David Grossman

    De twaalfjarige David ontmoette de oude meneer Rosenthal toen hij zich samen met een paar klasgenoten als vrijwilliger aanmeldde voor de actie 'adopteer een bejaarde'. Volgens Rosenthal begint het leven pas bij zeventig. De moeder van David vindt het maar niets; hij zou eens vrienden moeten maken met mensen 'van wie de leeftijd niet een veelvoud van vijfendertig bedroeg'.

    Maar de klasgenoten van David maken lang niet zulke spannende dingen mee als Rosenthal. Er zijn altijd huizen en straten die Rosenthal vanuit een nieuwe hoek of op een ander uur van de dag wil fotograferen, er is altijd wel iets om kwaad over te worden, waarop moet worden gereageerd met brieven in de krant. En er is de bullebak van het bejaardentehuis, Rudi Schwartz. De strijd tussen de twee mannen, natuurlijk om een vrouw van wie ze beiden veel hebben gehouden, bereikt zijn hoogtepunt in de vorm van een ouderwets duel. Heel kinderachtig eigenlijk, vindt David. En gevaarlijk bovendien - misschien had hij toch maar vrienden van zijn eigen leeftijd moeten zoeken... of kan hij het duel nog stoppen? In zijn poging tot het redden van zijn oude vriend, stuit David op een geschiedenis die zich over Duitsland, Israël en Engeland uitstrekt, en waarin oude liefdesaffaires, waardevolle gestolen tekeningen, en twee pistolen uit de Eerste Wereldoorlog een rol spelen.

    Het duel laat ons meekijken met de opgewekte David, die normaal alleen in beweging komt als hij een bladzijde van een boek omslaat, maar die nu toch opeens in een waar avontuur terecht is gekomen. Het is met meesterlijke subtiliteit dat Grossman ons niet alleen een spannend verhaal voorschotelt, maar ons daarnaast weet te raken met een prachtig portret van een ongewone vriendschap.

empty