Spectrum

  • De deeltjessafari

    Jean-Paul Keulen

    • Spectrum
    • 3 September 2014

    Het vervolg op het succesvolle De deeltjesdierentuin
     
    In De deeltjesdierentuin leidde Jean-Paul Keulen ons langs de al ontdekte en bekende deeltjes. Maar er is meer, veel meer.
    Voor talloze raadsels in de fysica is in verleden én heden een oplossing bedacht in de vorm van een nieuw deeltje. Deeltjes met curieuze namen en eigenschappen: gravitonen, spiegeldeeltjes, extra quarks, magnetische monopolen en steriele neutrino's. Déze deeltjes staan centraal in De deeltjessafari.
    Keulen werd alom geprezen om zijn gidskwaliteiten, die ook in wilde wereld van De deeltjessafari hun grote nut bewijzen.
     
    Jean-Paul Keulen is redacteur van KIJK. Voor dit tijdschrift heeft hij al vele artikelen geschreven over deeltjesfysica.

  • Het universum is een klootzak Nieuw

    Hoe de natuurwetten ons het leven zuur maken
    Het universum is zo’n goede plek nog niet om te leven. Tuurlijk, het omvat alle ruimte, tijd, materie en energie en alle mensen, inclusief jijzelf, en alle informatie, zoals dit boek. Fascinerend! Maar het werkt de boel ook gewoon ontzettend tegen. Want waarom lijkt een boterham met jam altijd maar op de gesmeerde kant te vallen? Waarom zit het menselijk lichaam vol gebreken? En waarom zijn we ten dode opgeschreven als diersoort?
    In Het universum is een klootzak neemt wetenschapsjournalist Adriaan ter Braack je mee op een wetenschappelijke expeditie om je het universum in al zijn facetten te tonen. Na dit vrolijk nihilistische relaas zul je nooit meer hetzelfde naar het universum kijken en eindelijk zijn ware aard zien. Want zeg nou zelf: het universum is toch niets meer dan een asociale entiteit die niets beters te doen lijkt te hebben dan uit puur leedvermaak jou het leven zuur te maken?
    'Adriaan is een van de origineelste wetenschapsschrijvers die ik ken. Cynisch, geestig en af en toe ronduit grof. Tussen alle beledigingen aan het universum door neemt hij je mee langs de belangrijkste natuurwetten, die je door zijn heldere vergelijkingen en (vaak grappige) anekdotes waarschijnlijk niet snel meer vergeet. Ik ben fan!' Anna Gimbrère

  • Metazoa

    Peter Godfrey Smith

    • Spectrum
    • 12 November 2020

    Een duik in het ontstaan van het bewustzijn van dieren
    'Leerzaam, spannend en vermakelijk.' ★★★★★ de Volkskrant
    'Door verslag te doen van zijn persoonlijke observaties in de diepzee vloeien filosofie- en biologieles overtuigend in elkaar over.' ★★★★★ Trouw
    Hoe ontstond uit de materie van het lichaam een bewustzijn? Of het nu gaat om haaien, koralen, octopussen, garnalen, vissen of de mens: allemaal kunnen ze (in verschillende mate) denken. Maar hoe is dat ontstaan? In dit boek duikt wetenschapsfilosoof en diepzeeduiker Peter Godfrey-Smith letterlijk en figuurlijk in de evolutie van het bewustzijn.
    Waar Godfrey-Smith zijn vorige boek Buitengewoon bewustzijn specifiek keek naar het bewustzijn van de octopus, kijkt hij nu naar dieren in het algemeen. Al voert zijn voorliefde voor duiken ons ook ditmaal herhaaldelijk de diepte in. Levendige beschrijvingen van ontmoetingen met dieren worden afgewisseld door de laatste inzichten uit de biologie en technologie, evenals filosofische reflecties. Het resultaat is een rijk en levendig verhaal dat het mysterie van het dierenbewustzijn verklaart op heel toegankelijke en meeslepende wijze.
    Over Buitengewoon bewustzijn:
    'Fascinerend boek.' – Robbert Dijkgraaf
    'Een van de grootste puzzels van organisch leven is hoe en waarom bepaalde diersoorten zelfbewust worden. Peter Godfrey-Smith gebruikt de octopus als portaal naar nietmenselijk bewustzijn, en dat doet hij vol gevoel en kennis uit de eerste hand.' – Frans de Waal
    'Briljant … De schoonheid van Godfrey-Smiths boek zit in zijn heldere schrijfstijl. Hij bewijst dat deze vreemde, beeldschone wezens meer op ons lijken dan we bereid zijn toe te geven.' – The Guardian

  • Stephen Hawkings briljante laatste boek – meer dan 130.000 exemplaren verkocht!
    De wereldberoemde wetenschapper en bestsellerauteur Stephen Hawking laat ons zijn laatste ideeën over de grootste vragen van het universum na in dit briljante, postuum uitgegeven werk.

    Bestaat er een God?
    Hoe is alles begonnen?
    Is er intelligent leven elders in het heelal?
    Kunnen we de toekomst voorspellen?
    Wat zit er in een zwart gat?
    Zijn tijdreizen mogelijk?
    Zullen we overleven op aarde?
    Moeten we ruimte koloniseren?
    Zal kunstmatige intelligentie slimmer worden dan wij?
    Hoe geven wij de toekomst vorm?


    Een breed scala aan onderwerpen, intellectueel stimulerend, enthousiast beargumenteerd en doordrenkt met zijn karakteristieke gevoel voor humor – De antwoorden op de grote vragen is een persoonlijke kijk op de uitdagingen waar we als mensheid voor staan en op de vraag wat de volgende bestemming van onze planeet zal zijn.
    'Heel bijzonder.' – DWDD
    'Het boek biedt een handzaam en toegankelijk overzicht van het denken van de Britse fysicus die beroemd werd met zijn onderzoek aan zwarte gaten.' – Trouw
    'Door Hawkings nuchtere toon, zijn enthousiasme en niet te vergeten zijn typisch Britse humor houd je de draad van zijn betoog probleemloos vast.' – Managementboek

  • Over onze eeuwige zoektocht naar betekenis in een eindige kosmos
    Al sinds de mens leerde overleven houdt hij zich bezig met vragen over oorsprong en betekenis. Vandaag de dag worstelen we met dezelfde vragen, maar onze kennis over het universum – van de kosmos tot de complexe structuur van het leven en het bewustzijn – heeft de afgelopen millennia een stormachtige ontwikkeling doorgemaakt. Sterker nog: wetenschappers kunnen nu met enige zekerheid voorspellingen doen over het einde der tijden. Maar wat heeft dit voor impact op onze hunkering naar betekenis?
    Met de natuurkunde als basis en de oerknal als beginpunt start Brian Greene een zoektocht naar antwoorden. Hoe ziet de nieuwsgierige, leergierige maar ook fragiele mens zijn rol wanneer hij zich bewust wordt van zijn individuele en collectieve eind? Greene neemt ons mee van het prille begin tot het onvermijdelijke einde van het universum en prikkelt de lezer om de reden van ons bestaan vanuit een nieuw perspectief te bekijken. Aan de hand van de geschiedenis van de kosmos geeft Greene ons een betere kijk op onze oorsprong, een beter beeld van waar we nu staan en een beter begrip van onze volgende bestemming.
    De wetenschap is in de moderne maatschappij de beste bron van betekenis en Brian Greene neemt ons mee op de ultieme reis door het universum zonder zijn blik ook maar een moment af te wenden van de centrale vraag: Wat betekent het allemaal?
     

  • Een duik in de fascinerende belevingswereld van de octopus en het ontstaan van het bewustzijn
    'Fascinerend boek.' – Robbert Dijkgraaf
    Het bewustzijn wordt vaak gezien als iets waarmee de mens zich onderscheidt van dieren. Onze intelligentie en ons denkvermogen hebben de mens boven aan de evolutionaire ladder geplaatst en in de zoektocht naar intelligent leven richten we onze blik steevast naar de sterren. Maar volgens wetenschapsfilosoof Peter Godfrey-Smith moeten we dit veel dichter bij huis zoeken: bij de octopus.
    Octopussen hebben net als de mens een groot zenuwstelsel en vertonen complex gedrag dat misschien nog wel complexer is dan het onze. Sterker nog, de acht tentakels van een octopus leiden een volkomen eigen leven: ze proeven, voelen en bewegen uit zichzelf. In Buitengewoon bewustzijn gaat wetenschapsfilosoof en diepzeeduiker Peter Godfrey-Smith in op de vraag hoe de natuur zich bewust is geworden van zichzelf. Zijn zoektocht naar het prille begin van het bewustzijn leidde hem naar de koppotigen en de evolutie van een eigen, uniek bewustzijn, dat zich parallel aan dat van de mens ontwikkelde. Godfrey-Smith brengt het buitengewone bewustzijn van deze opmerkelijke wezens in kaart en geeft daarmee een indringende nieuwe kijk op de intelligentie van de octopus – die meer op ons lijkt dan we denken.
    'Een van de grootste puzzels van organisch leven is hoe en waarom bepaalde diersoorten zelfbewust worden. Peter Godfrey-Smith gebruikt de octopus als portaal naar niet-menselijk bewustzijn, en dat doet hij vol gevoel en kennis uit de eerste hand.' – Frans de Waal
    'Briljant … De schoonheid van Godfrey-Smiths boek zit in zijn heldere schrijfstijl. Hij bewijst dat deze vreemde, beeldschone wezens meer op ons lijken dan we bereid zijn toe te geven.' – The Guardian

  • Feitenkennis

    Hans Rosling

    'Een van de belangrijkste boeken die ik ooit heb gelezen .' Bill Gates
    'Iedereen zou dit boek moeten lezen.' de Volkskrant
    Op eenvoudige vragen over wereldwijde trends geven we systematisch de verkeerde antwoorden. In Feitenkennis legt hoogleraar Internationale Gezondheid en wereldfenomeen Hans Rosling uit waarom dit gebeurt. Hij presenteert daarbij tien redenen en komt zo met een radicaal nieuwe verklaring.
    Ons probleem is dat we niet weten wat we niet weten, en dat zelfs onze gissingen gebaseerd zijn op vooroordelen. Het blijkt dat onze wereld in een veel betere staat verkeert dan we denken.
    Feitenkennis zit boordevol anekdotes, aangrijpende verhalen en Roslings kenmerkende grafieken. Het is een inspirerend, onthullend en essentieel boek dat de manier waarop je de wereld ziet compleet zal veranderen.
    'Feitenkennis zorgt ervoor dat je zowel meer realistisch als meer hoopvol naar de wereld kijkt. Een geweldig en belangrijk boek.' Ionica Smeets
    'Zijn laatste boek over denkfouten zou iedereen moeten lezen.' Martijn van Calmthout

  • De meest bijzondere gedachte-experimenten uitgelegd
    'Met zijn overzicht van natuurkundige gedachte-experimenten De race tegen de schildpad schaart natuurkundige Marcel Vonk zich bij de beste populairwetenschappelijke schrijvers van dit moment.' – Jean-Paul Keulen, New Scientist
    Grote natuurkundigen als Einstein en Galilei waren meesters in het bedenken van gedachte-experimenten: soms bizarre, en altijd baanbrekende hersenspinsels waarmee ze hun revolutionaire natuurkundige theorieën vorm konden geven en buiten het laboratorium konden testen. Theorieën die hun tijd ver vooruit waren.
    De natuurkunde is opgedeeld in theorie en experiment. De theoretisch fysicus maakt modellen op basis van experimenten en doet nieuwe voorspellingen. De experimentator test die voorspellingen weer. Maar wat als een nieuwe theorie niet te testen valt? Als de benodigde techniek er nog niet is of een bepaald experiment te duur is? Dan rest ons alleen nog het gedachte-experiment.
    In De race tegen de schildpad gaat natuurkundige Marcel Vonk dieper in op de mooiste, verrassendste en meest inventieve gedachte-experimenten in de natuurkunde. Vonk gaat op zoek naar de verhalen achter deze experimenten, zoals Maxwells duiveltje, Achilles en de schildpad, Einsteins tweelingparadox en Galilei’s schip. Hij portretteert daarbij ook de natuurkundigen zelf. Een heerlijk boek dat je versteld doet staan van de briljante geesten die voorbij de grens van het mogelijke gingen.
    'Als je in bent voor pittige natuurkunde ... met een wiskundige en filosofische rand, dan is dit boek iets voor jou. Ondanks het soms hoge niveau leidt Vonk je met zijn heldere en luchtige schrijfstijl moeiteloos door deze gedachtenkronkels, richting nieuwe inzichten.' – NEMO Kennislink

  • Telescopen en tijdmachines

    Roy Smits

    • Spectrum
    • 20 Augustus 2020

    Een fascinerende tijdreis door het universum
    Al sinds het begin der tijden kijkt de mens vol verwondering naar de onbereikbare sterrenhemel. Wat speelt zich daar allemaal af? Met een paar ogen en ons gezond verstand valt er al veel te ontdekken, maar met de uitvinding van de telescoop ging er pas echt een wereld voor ons open – sterker nog: die bracht ons ware tijdmachines!
    Telescopen nemen golven en deeltjes waar die vanuit het universum worden verstuurd. Hoe groter de afstand die deze golven en deeltjes hebben afgelegd, hoe langer ze onderweg zijn geweest en dus hoe verder de telescopen terugkijken in de tijd. In Telescopen en tijdmachines duikt astronoom Roy Smits dieper in de fascinerende geschiedenis van de sterrenkunde en de telescoop. Daarmee vertelt hij niet alleen het verhaal van het huidige universum, maar ook van het universum van miljoenen jaren geleden!
    Tijdreizen was nog nooit zo dichtbij. Aan de hand van de meest bijzondere verhalen over het universum en telescopen in Nederland én daarbuiten worden de grootste mysteries van het heelal ontrafeld.

  • Een zoektocht naar de theorie van alles
     
    Ruimte en tijd zijn de basiselementen van de kosmos. Maar wat zijn ruimte en tijd eigenlijk? Is ruimte een reëel bestaand iets? Waarom heeft tijd een richting? Zou het universum zonder ruimte en tijd kunnen bestaan? En de centrale vraag: hoe zit de kosmos in elkaar?
     
    De ontrafeling van de kosmos neemt de lezer mee op reis naar nieuwe lagen van de werkelijkheid, met briljant gebruik van analogieën én met humor. Van de inzichten van Newton en Einstein tot de meest recente ideeën op het gebied van de supersnaar- en M-theorie. Na het lezen van dit boek bekijkt u de werkelijkheid met andere ogen.
     
    Brian Greene (1963) studeerde aan Harvard University en Oxford University. Hij geldt als een groot deskundige op het gebied van de supersnaartheorie en geeft over de hele wereld lezingen. The Times noemt hem ‘De nieuwe Hawking, maar dan beter’.

  • Het standaardwerk voor wetenschappelijk onderzoek
     
    Goed onderzoek begint bij een duidelijke probleemstelling. De juiste vraagstelling geeft richting aan het onderzoek, bespaart tijd en voorkomt vaagheid. Verschuren onderkent het belang van deze cruciale onderzoeksfase en zet helder uiteen hoe je tot een adequate probleemstelling kunt komen. De delen I en III bevatten de essentie van een probleemstelling. Zij die verdieping willen, gebruiken daarnaast deel II van deze studie.
     
    Piet Verschuren is emeritus hoogleraar van de Faculteit Managementwetenschappen van de Radboud Universiteit in Nijmegen. Hij heeft zeer ruime ervaring in de uitvoering en begeleiding van wetenschappelijk theoriegericht en praktijkgericht onderzoek.

  • Verborgen realiteit

    Brian Greene

    • Spectrum
    • 7 September 2011

    Een zoektocht naar de theorie van alles
     
    Ruimte en tijd zijn de basiselementen van de kosmos. Maar wat zijn ruimte en tijd eigenlijk? Is ruimte een reëel bestaand iets? Waarom heeft tijd een richting? Zou het universum zonder ruimte en tijd kunnen bestaan? En de centrale vraag: hoe zit de kosmos in elkaar?
    De ontrafeling van de kosmos neemt de lezer mee op reis naar nieuwe lagen van de werkelijkheid, met briljant gebruik van analogieën én met humor. Van de inzichten van Newton en Einstein tot de meest recente ideeën op het gebied van de supersnaar- en M-theorie. Na het lezen van dit boek bekijkt u de werkelijkheid met andere ogen.
     
    Brian Greene (1963) studeerde aan Harvard University en Oxford University. Hij geldt als een groot deskundige op het gebied van de supersnaartheorie en geeft over de hele wereld lezingen. The Times noemt hem ‘De nieuwe Hawking, maar dan beter’.

  • Een baanbrekende voedingstheorie om gezond oud te worden
    'Eten als dieren is een verbluffend knappe en bijzondere introductie in de wetenschap van gezond eten.' – Dr. Michael Mosley, auteur van The Fast 800
    Hoe komt het dat een baviaan en een schimmel instinctief weten wat ze moeten eten voor een optimale gezondheid en een perfecte balans qua eiwitten, vetten en koolhydraten? En hoe komt het dat wij mensen dan zoveel moeite hebben om ons te houden aan de aanbevolen dagelijkse voeding en er zoveel mensen kampen met overgewicht? Onze evolutionaire voorouders bezaten ooit het vermogen om precies te weten welk voedsel en op welk moment van de dag hun lichaam nodig had, in de juiste verhoudingen en hoeveelheden. Wanneer en waarom zijn we dit vermogen verloren en hoe kunnen we dit terugkrijgen?
    Voedings- en ecologiedeskundige David Raubenheimer en prijswinnend bioloog en onderzoeker Stephen Simpson beantwoorden deze vragen in een meeslepend verhaal, gebaseerd op vijf eurekamomenten die ze hebben meegemaakt tijdens hun baanbrekende onderzoek. Het boek deelt hun kleurrijke wetenschappelijke reis – van Kaapstad tot de woestijnen in Australië – met als hoogtepunt een voedingstheorie die ingrijpende gevolgen heeft voor onze huidige epidemie van metabole zieken en obesitas. Deze theorie zal ons begrip van voeding volledig veranderen. Aan de hand van verschillende onderzoeken bewijzen Raubenheimer en Simpson dat eetlust kan worden gehackt – we leren te eten als dieren voor een optimale gezondheid, voor verhoogde vruchtbaarheid of voor een langere levensduur.
    Raubenheimer en Simpson bieden in Eten als dieren ook nuttige recepten om de ongewenste bijwerkingen van allerlei diëten te verklaren, om controle te krijgen op onze voedselomgeving en om te laten zien hoe lekker en gezond eten weer deel uit kan maken van goed eten. Eet als dieren en je zult precies weten welk voedsel je lichaam daadwerkelijk nodig heeft.
    'Eten als dieren is een must-read. Dit prachtig geschreven boek geeft een ontzettend originele en overtuigende verklaring voor hoe het kan dat zoveel van ons te maken krijgen met overgewicht in de hedendaagse voedingsindustrie.' – Marion Nestle, emeritus hoogleraar Voeding en Volksgezondheid
    'Eindelijk een logisch boek over eetpatronen en voeding. In een wereld vol foutieve informatie over wat en wanneer te eten zorgt Eten als dieren voor een frisse wind. Ik kon het niet wegleggen.' – David Sinclair, auteur van Langer gezond leven

  • Een (zeer) korte geschiedenis van het leven Nieuw

    Miljarden jaren leven op aarde, twaalf hoofdstukken, één onvergetelijk verhaal
    Miljarden jaren lang was de aarde een onherbergzame en buitenaardse plek, met kolkende zeeën, vulkaanuitbarstingen en meteorietinslagen. Ondanks dit alles ontstond er leven en dat leven paste zich steeds maar weer aan de wisselende omstandigheden aan. Dit boek bespreekt die bijzondere evolutionaire stappen van het leven in slechts twaalf beknopte hoofdstukken.
    De geschiedenis van het leven, zoals het daadwerkelijk is gebeurd, gaat miljarden jaren terug en kan dus een eindeloos lang verhaal worden. Henry Gee pakt het anders aan en maakt van deze bijzondere geschiedenis een spannend verslag dat je makkelijk kunt onthouden én navertellen. Een overlevingsverhaal, vol cliffhangers, avonturen, helden en schurken. En dat allemaal gebaseerd op de laatste wetenschappelijke onderzoeken.
    'Dit is het beste boek dat er is over de enorme veranderingen op onze planeet tijdens de miljarden jaren van haar bestaan. Henry Gee maakt dit caleidoscopische verhaal begrijpelijk én opwindend. Wie dit boek met plezier zal lezen? Iedereen!' Jared Diamond, auteur van de wereldwijde bestseller Zwaarden, paarden en ziektekiemen

  • Perfect universum

    Paul Davies

    • Spectrum
    • 18 November 2013

    Leven, het lijkt zo gewoon. Maar het leven is afhankelijk van vele fysische wetten en grootheden. Natuurconstanten zoals de lichtsnelheid of de constante van Planck zijn willekeurig (of niet?). Als ze maar een iets andere waarde zouden hebben, zou er geen leven op aarde mogelijk zijn. Of zelfs geen heelal. Het lijkt alsof het heelal precies op maat is gemaakt om leven op aarde mogelijk te maken.
    Fysicus en schrijver Paul Davies gaat in Perfect universum in op deze stelling en onderzoekt de meest gangbare theorieën van de moderne natuurkunde. Steeds meer wetenschappers verklaren de uitzonderlijke omstandigheden waaronder het leven mogelijk is uit het feit dat ons universum slechts één van de vele universa is. Men spreekt in dat verband ook wel van een multiversum: vele parallelle heelallen met steeds andere wetten. Slechts in één heelal (of zijn er meer?) zijn alle fysische wetten en grootheden perfect op elkaar afgestemd.
    Davies probeert verder te kijken dan deze verklaring; welke rol speelt het leven zelf in het ontstaan van dit perfecte universum? Het lijkt een vreemd en onmogelijk idee, maar zijn heden en verleden met elkaar verweven? Davies vraagt zich hardop af wat er voor de Big Bang gebeurde, en of een theorie van het alles wel bestaat. Uiteindelijk komt hij ook tot de grote levensvragen. Wat doen we hier eigenlijk? Waar komen we vandaan?

  • Oorverdovende stilte

    Paul Davies

    Is er leven buiten onze planeet? En als de vraag daarop bevestigend moet worden beantwoord: heeft dat leven ons dan al ontdekt en hebben ze ervoor gekozen om geen contact met ons te zoeken? Willen wij eigenlijk wel contact met mogelijke buitenaardse levensvormen? Een volgende vraag is natuurlijk hoe we contact moeten zoeken? Op de ons bekende manieren met bijvoorbeeld radiosignalen? Of zijn die alleen bij ons bekend, en worden er buiten de dampkring hele andere manieren van communicatie gebruikt? En wie zal namens de aarde het woord voeren?

    Dit zijn intrigerende vragen voor gewone mensen en voor wetenschappers. In de Verenigde Staten is er een groot project met een team van wetenschappers dat zich professioneel met deze vragen bezighoudt. SETI doet al vijftig jaar onderzoek naar buitenaards leven, maar nog steeds zonder harde bewijzen. Toch overheerst de overtuiging dat het universum vol leven is. Oorverdovende stilte biedt een inleiding in het onderzoek naar buitenaards leven en betoogt dat we op de verkeerde plaats, manier en tijd zoeken.

  • De deeltjesdierentuin

    Jean-Paul Keulen

    • Spectrum
    • 15 November 2012

    Praktische, heldere inleiding over alle deeltjes die er bestaan
     
    Hoe zat het nu echt met die neutrino’s die eerst sneller dan het licht zouden zijn gegaan en toen toch niet? Wat is het hele verhaal rond het befaamde higgsdeeltje, waarvan onlangs de (hoogstwaarschijnlijke) ontdekking met zoveel bombarie werd bekendgemaakt? En wat was precies dat majoranadeeltje waarmee Delftse wetenschappers dit voorjaar groot in het nieuws kwamen?
     
    De antwoorden op die en andere vragen vind je in dit boek, De deeltjesdierentuin. Jean-Paul Keulen behandelt de bovengenoemde deeltjes, maar ook bijvoorbeeld antimaterie, quarks en supersymmetrische deeltjes, op een voor de geïnteresseerde leek behapbare manier. Daarnaast lees je hoe deze deeltjes werden voorspeld en ontdekt door wetenschappers die qua persoonlijkheid in veel gevallen niet onderdeden voor Sheldon Cooper uit The Big Bang Theory…
     
    Jean-Paul  Keulen is redacteur van KIJK. Voor dit tijdschrift heeft hij al vele artikelen geschreven over deeltjesfysica.

  • Schepping

    Adam Rutherford

    Twee boeken in één band, rug aan rug
     
    DE OORSPRONG VAN LEVEN
    'Een meesterlijk geschreven verhandeling over het ontstaan van het leven op Aarde.' Brian Cox
     
    Genetisch zijn alle levende organismen aan elkaar verwant in een keten die al ruim 4 miljard jaar lang ononderbroken is. Alles wat leeft, iedere plant, dier, cel en mens, heeft zijn bestaan te danken aan die allereerste levensvorm die 4 miljard jaar geleden ontstond.
     
    Hoe zag het eerste leven eruit? Hoe ontstond het? En wat is leven?
     
    DE TOEKOMST VAN LEVEN
    'Een geestig, innemend en verrassend betoog over onze synthetische toekomst.' Dara O'Briain
     
    Wetenschappers zijn nu in staat de evolutie rechts in te halen en in laboratoria levend maatwerk te creëren, zoals genetische codes die kankercellen opsporen en vernietigen. Maar er komen ook angstaanjagende levensvormen uit de laboratoria. Synthetische biologie is dan ook een controversieel onderwerp.
     
    Wat is synthetische biologie? Hoe zal het onze wereld veranderen?
     
    Adam Rutherford is geneticus, schrijver en tv-presentator. Daarnaast is hij redacteur bij het tijdschrift Nature en schrijft hij regelmatig voor The Guardian.

  • Over aliens, buitenaardse signalen en exoplaneten
     
    Al meer dan een halve eeuw zoeken sterrenkundigen naar tekenen van buitenaardse beschavingen. Tot nu toe zonder succes. Ondertussen is het aantal bekende plekken in het heelal waar leven mogelijk is wel flink toegenomen. Zo gek is de gedachte dus niet dat ergens anders een soort is ontstaan vergelijkbaar met de onze, of geavanceerder. Maar hoe kunnen we deze aliëns vinden?
    In Verstoppertje spelen met aliëns neemt Jean-Paul Keulen je mee op de zoektocht naar signalen van buitenaards leven. Verstuurde boodschappen, grootse bouwwerken, ruimteschepen of planeten waar een kernoorlog heeft plaatsgevonden – het zijn een paar van de vele manieren waarop aliens ontdekt kunnen worden.

  • Een opwindende kijk op evolutie: seksuele in plaats van natuurlijke selectie
     
    Wetenschappelijk dogma stelt dat Darwins theorie van natuurlijke selectie alle takken aan de boom des levens kan verklaren: van het gedijen en uitsterven van diersoorten tot de individuele eigenschappen van elk dier. Maar is alles in de natuur echt te verklaren aan de hand van natuurlijke selectie?
    Richard Prum, ornitholoog aan Yale, is overtuigd van niet. Diep in de tropische jungles zijn vogels te vinden met een duizelingwekkende verscheidenheid aan uiterlijke eigenschappen en paringsrituelen: de stompveermanakin zingt met zijn vleugels; de argusfazant imponeert zijn potentiële partner door zijn – met gouden 3D-bollen bedekte – sleep van veren op te zetten; de geelbroekmanakin betovert met een moonwalk. Tijdens zijn dertig jaar in het veld heeft Prum talloze eigenschappen gezien die losstaan van de selectie voor individuele overleving, of er zelfs lijnrecht tegenover. Om dit te verklaren stoft hij Darwins lang genegeerde theorie van seksuele selectie af, de theorie die stelt dat het kiezen van een partner op puur esthetische redenen een onafhankelijke motor van evolutie is.
    Het uiterlijk kan veranderen op basis van de keuze van een partner, en daarom onafhankelijk van de strijd om overleving steeds uitbundiger worden. Deze keuze is ook de basis van het seksuele conflict tussen vrouwelijke autonomie en mannelijke controle. De theorie van seksuele selectie is van cruciaal belang voor het begrijpen van de menselijke seksualiteit, voornamelijk de manier waarop het mannelijk lichaam, en zelfs mannelijkheid zelf, zich heeft aangepast aan vrouwelijke voorkeuren door middel van evolutie.
     
    De evolutie van schoonheid geeft een unieke wetenschappelijke kijk op de manier waarop de schoonheid van de natuur bijdraagt aan een completer begrip van evolutie, en een completer begrip van onszelf.
     

empty