Athenaeum

  • Ontwaak!

    Ewald Engelen

    Het mysterie van onze tijd is niet de politieke fragmentatie, de electorale woede of het rechtspopulisme, maar waarom al die protesten en tegenstemmen zo machteloos zijn gebleken. Wanneer de boze burger in het stemhokje staat, kleurt hij toch weer de vakjes rood die horen bij de grote middenpartijen, de VVD voorop.
    In een vlammend essay laat Ewald Engelen zien waarom de burger de politiek niet afrekent op de gevolgen van het decennialange neoliberale beleid: de eurocrisis, de bankencrisis, de flexibilisering van de arbeidsmarkt, belastingverlaging voor het grootkapitaal, de ecologische ramp die zich voltrekt, et cetera.
    Met de sociaaleconomische crisis in coronajaar 2020 als vuur voor zijn betoog, biedt Ewald Engelen iedereen die in maart 2021 moet kiezen stof tot nadenken.

  • De ideale staat

    Plato Plato

    De ideale staat is Plato's theoretische hoofdwerk. Zijn politieke theorie vormt een hecht geheel met zijn denkbeelden op psychologisch, kentheoretisch en metafysisch gebied, en probeert ook een antwoord te geven op de vraag hoe het individu het beste kan leven.
    Maakt misdaad gelukkig? Loont wetsovertreding die onbestraft blijft? Zou het bezit van een onzichtbaar makende ring het gedrag van een mens terecht veranderen?
    Plato meent van niet. Tegenover meeslepende betogen over het immorele leven stelt hij de eerste samenhangende psychologische theorie uit de geschiedenis, waarin hij vijf menstypen onderscheidt: van de evenwichtige intellectueel tot de dictatoriale verslaafde.
    Parallel aan deze psychologische theorie loopt de politieke. Ook daarin worden vijf typen onderscheiden: aan de top van Plato's hiërarchie de harmonische ideale staat, onderaan de volledig ontspoorde dictatoriale samenleving. De democratie met zijn ongeremde consumptie en ongerichte economische groei wordt door Plato als de op een na slechtste staatsvorm beschouwd en in een groots fantasieverhaal over politieke degeneratie met verrassend herkenbare voorbeelden beschreven.
    Plato beschouwt leven als een vak. Uitvoerig schetst hij de daarvoor noodzakelijke opleiding, die is gericht op een zogenaamd objectieve vaststelling van normen en waarden. Niet iedereen heeft voldoende talent. Politieke macht komt uitsluitend toe aan het hoogste psychologische type: de harmonisch ontwikkelde mannelijke en vrouwelijke wetenschapsmensen die zijn curriculum met succes hebben voltooid. Zij vormen, als beschermers van objectieve normen en waarden, een soort Raad van Hoeders, zoals die bekend is uit theocratieën als het huidige Iran, een Raad die - om van de mens te redden wat er te redden valt - bijvoorbeeld niet terugschrikt voor een vernuftig gemanipuleerd eugenetisch programma, een materieel en seksueel communisme en een zeer strenge censuur op alle vormen van kunst. Met een verhaal over de ervaringen die een mens na de dood zouden wachten rondt Plato alle theorieën af.

  • In De wraak van Diponegoro vertelt Martin Bossenbroek het grote verhaal van het gewelddadige begin én einde van Nederlands-Indië, zoals dat werd beleefd door de hoofdrolspelers in beide kampen. In het eerste deel, handelend over de Java-oorlog (1825-1830), legt de mystieke prins Diponegoro het na jaren van massaal en fanatiek verzet af tegen de flegmatieke legercommandant Hendrik de Kock. In het tweede deel, over de dekolonisatieoorlog (1945-1949), bundelt de charismatische, door Diponegoro geïnspireerde nationalistische leider Soekarno met succes alle krachten tegen `de laatste landvoogd', de noeste dromer Huib van Mook.
    De wraak van Diponegoro is een magistraal epos in twee bedrijven over de bloedstollende krachtmeting tussen tijger (Nederland) en buffel (Indonesië).

  • Het verhaal van Genji - deel 4 Nieuw

    In dit vierde en laatste deel van Het verhaal van Genji verschuift het toneel naar het stormachtige rivierdorp Uji, ten zuiden van de hoofdstad, waar twee jonge edelen de bekoorlijke dochters leren kennen van een halfvergeten prins, die in het verborgene leven. Zo ontvouwt zich voor de lezer een tragische liefdesgeschiedenis. In de beschrijving daarvan geeft de auteur blijk van grotere durf, inventiviteit en poëtische zeggingskracht dan ooit tevoren...

  • Al jarenlang heerst er een pandemie: `lichamelijke inactiviteit'. Inactief leven verhoogt het risico op overgewicht, hart- en vaatziekten en diabetes type 2. Mensen die hiermee belast zijn, blijken (extra) kwetsbaar voor andere ziekten, zoals virale infecties! Bewegen en een gezond voedingspatroon hebben grote invloed op het hart, de hersenen en het immuunsysteem.

    Bewegen en bepaalde voedingsstoffen prikkelen de binnenwand van de bloedvaten waardoor nitric oxide (NO) wordt geproduceerd, wat zorgt voor verwijding van de bloedvaten. Een sterkere bloedsomloop heeft een positief effect op het hartvaatstelsel, de hersenen én ons immuunsysteem! Hoe vaak we moeten bewegen, en om welke voedingstoffen het gaat wordt toegankelijk en toch uitdagend uitgelegd. Een boek voor mensen die écht willen investeren in een gezond leven.

  • Nobele wilden

    Sarah Watling

    Van jongs af aan vielen de zusjes Olivier op: geëmancipeerd, aantrekkelijk, vastberaden en gevaarlijk `wild'. Dichter Rupert Brooke was naar verluidt verliefd op alle vier, D.H. Lawrence vond ze walgelijk. Virginia Woolf kon geen hoogte van ze krijgen.
    De zussen waren hun tijd vooruit. Margery en Daphne studeerden in Cambridge toen sommigen nog dachten dat vrouweneducatie slecht was voor de voortplantingsorganen. Noel werkte al tijdens de Eerste Wereldoorlog als arts; Daphne stichtte de eerste Steiner-school in Engeland; Brynhild excelleerde als verbindende schakel met de Bloomsbury-groep.
    In Nobele wilden plaatst Watling de zussen in het volle licht van de geschiedenis en biedt daarmee zicht op het vroege feminisme van de vorige eeuw, de progressieve politieke denkbeelden van die tijd, het vrouwbeeld in de gezondheidszorg en het culturele landschap na de Eerste Wereldoorlog. Met bijrollen voor mannen als George Bernard Shaw, H.G. Wells en C.S. Lewis is Nobele wilden allereerst een portret van zusterschap in al haar facetten.

  • De breedsprakige dame

    Maeve Brennan

    Maeve Brennan loopt door New York. Ze neemt een taxi, de bus of de ondergrondse en wij lopen met haar mee. We beleven het New York uit de jaren zestig en zeventig dankzij haar weergaloze beschrijvingen. Brennan is in staat ieder mens, dier, gebouw en elke straat tot in detail fijnzinnig, geestig en raak weer te geven. Het gaat over een bijna uitgedroogde mus die na een regenbui eindelijk een bad kan nemen, of over een ontmoeting van een vader en zijn dertienjarige zoon midden op Broadway, waarbij je glimlacht en ook ontroerd raakt - maar ook over de afbraak van het oude New York, iets waar ze zeer kritisch over schrijft.
    We ervaren de steeds weer andere sfeer op straat, in een café of in een hotelkamer aan Washington Square, in het snel oprijzende New York, waar alles lager dan acht verdiepingen zonder pardon op de schop gaat.

  • In de nalatenschap van Giuseppe Tomasi di Lampedusa, auteur van het onbetwiste meesterwerk

  • Hoe verwerk je het verlies van een geliefde? Hoe bereid je je voor op ontslag? Hoe ga je om met onrecht? Hoe leef je in eenzaamheid? Of met stress? In tijden van crisis verdwijnen soms plotsklaps veel oude zekerheden. De wereld schudt op haar grondvesten. Je voelt je kwetsbaar. Het zijn de antieke filosofische inzichten die ons de weg wijzen in hoe we moeten leven, juist nu.
    Seneca, Epictetus en Marcus Aurelius zijn `de grote drie' van de Stoa, de filosofische stroming waaraan wij het woord `stoïcijns' ontlenen. Dat laatste wil niet zeggen dat je kil en onbewogen door het leven gaat: stoïcijnen maken zich alleen druk over de dingen waar ze invloed op hebben. Hou voor ogen dat je goed moet leven, in het hier en nu. Die overtuiging maakt ons vrij en biedt innerlijke rust.

  • Mevrouw Dalloway

    Virginia Woolf

    Op een mooie zomerochtend gaat Clarissa Dalloway de deur uit om bloemen te kopen. Ze is bezig met de laatste voorbereidingen voor het feest dat ze die avond gaat geven. Terwijl ze door Londen loopt overdenkt ze haar leven. Ze herinnert zich de tijd dat ze even oud was als haar dochter, en haar relatie met Peter Walsh. Elders in London wordt Septimus Smith, zwaar getraumatiseerd teruggekeerd uit de Eerste Wereldoorlog, geplaagd door hallucinaties. Hun levens kruisen elkaar op verrassende wijze.
    Virginia Woolf (1882-1941) werd bekend door modernistische meesterwerken als Mrs Dalloway (1925), To the Lighthouse (1927) en Orlando (1928). Haar thematiek en haar vloeiende stijl, die prachtig tot uiting komt in vele monologues intérieurs, zijn van blijvende invloed geweest op de wereldliteratuur.
    Boukje Verheij vertaalde eerder onder veel meer Kim van Rudyard Kipling, Schateiland van Robert Louis Stevenson en werken van Tom Holland.

  • Het einde van alles

    Katie Mack

    Het universum had een begin, en het zal een einde kennen. Moderne kosmologie heeft natuurkundigen in staat gesteld de geschiedenis van het universum te verklaren, vanaf de allereerste nanoseconde tot nu. Maar wat komt hierna? Inmiddels bestaan er instrumenten waarmee we onze inzichten op de verre toekomst kunnen loslaten en kunnen speculeren over het ultieme lot van de kosmos.
    In Het einde van alles presenteert Katie Mack aan de hand van de nieuwste astronomische waarnemingen en geavanceerd deeltjesonderzoek vijf mogelijke eindes van het universum en alles wat zich erin bevindt. Kwantummechanica en snaartheorie waren nog nooit zo begrijpelijk (en leuk).

  • Walging

    Jean-Paul Sartre

    Ergens in de provincie, in het stadje Bouville, leidt de historicus Roquentin een geïsoleerd bestaan. Hij heeft zich teruggetrokken om een studie te schrijven over het leven van de achttiende-eeuwse markies de Rollebon. Roquentins eigen leven is veelbewogen. In zijn nieuwe, deprimerende omgeving voelt hij zich geconfronteerd met de naakte feiten. Zijn dromen zijn vervlogen. Er is alleen nog het leven. Walging biedt naast illusieloosheid een venster in de nacht van de walging van het bestaan.

  • De koperen tuin

    Simon Vestdijk

    De koperen tuin is het verhaal van Nol Rieske, een jongen die heel gevoelig blijkt voor de emoties van de mensen in zijn omgeving. Op een tuinfeest ontmoet hij de dochter van zijn pianoleraar, en hij is voor altijd verloren: nooit meer kan hij haar uit zijn hoofd zetten. Nols wanhopige liefde voor haar leidt tot een catastrofe.

  • De essays

    Michel de Montaigne

    'Ik wil dat men mij ziet in mijn eenvoud, gewoon zoals ik ben, ongedwongen en zonder opsmuk: want ik portretteer mijzelf. Hier zullen zowel mijn gebreken als mijn natuurlijke gedaante onverbloemd worden weergegeven, voorzover het fatsoen mij dit toestaat. Als ik onder een van de volken had geleefd waarvan het heet dat zij nog de vrijheid van de oorspronkelijke natuurwetten genieten, weet dan dat ik mij volgaarne spiernaakt had laten zien, ten voeten uit. Dus, lezer, ik vorm zelf de stof van mijn boek; het is onjuist uw tijd te verdoen met een zo frivool en ijdel onderwerp. Vaarwel dus.'
    Dag zegt Montaigne in het voorwoord van zijn Essays, zijn 'probeersels': gelukkig maar dat er lezers zijn geweest die zijn raad om onmiddelijk af te haken in de wind hebben geslagen, want dan was een van de grootste meesterwerken van de wereldliteratuur in vergetelheid verzonken. Nu is het tegendeel het geval: niet alleen heeft Montaignes werk een heel nieuw genre, dat van de essayistiek, in het leven geroepen, en binnen dat genre is het blijven staan als een nooit meer te overtreffen hoogtepunt, als een lijfboek dat niet in de boekenkast, maar op het nachtkastje thuishoort, ja als een boezemvriend, die je elke dag wel even wilt zien, en bij wie het je niet spijt wanneer dat even een paar uur wordt.

  • Justitia

    Friedrich Dürrenmatt

    vIn een vol restaurant wordt op klaarlichte dag een hoogleraar doodgeschoten. De dader, een prominente burger van Zürich, wordt tot twintig jaar tuchthuis veroordeeld, laat in de gevangenis een jonge, brodeloze advocaat bij zich komen en geeft hem de opdracht zijn zaak opnieuw te onderzoeken. De hypothese is dat hij niet de moordenaar was. De advocaat neemt de schijnbaar zinloze opdracht aan en merkt te laat in welke val hij is gelopen: hij verwart het rechtssysteem met gerechtigheid. Is Vrouwe Justitia werkelijk blind?

  • - 31%

    Benedenwereld

    Robert Macfarlane

    Benedenwereld is een epische verkenning van onderaardse ruimten in de mythologie, de literatuur, het geheugen en het fysieke landschap. In zijn langverwachte nieuwe boek duikt Robert Macfarlane diep onder het aardoppervlak en onderzoekt hij de verstandhouding van de mens tot het donker, leven en dood onder de grond, en alles wat zich daar nog meer afspeelt. Aanvankelijk blijft hij dicht bij huis. Macfarlane neemt de lezer mee van begraafplaatsen uit de bronstijd en ondergrondse schimmelnetwerken waarlangs bomen onderling communiceren naar het catacombenlabyrint onder Parijs. Maar dan voert zijn reis in de `diepe tijd' - de duizelingwekkend uitgestrekte geologische tijd - hem van prehistorische Noorse zeegrotten naar een ondergrondse `verstopplaats' waar de komende honderdduizend jaar kernafval opgeslagen zal liggen, en van het ontstaan van het heelal naar de toekomst van het antropoceen, het huidige tijdperk waarin de mens domineert. Met veel aandacht voor actuele, wereldomspannende problemen en in zijn beeldende, lyrische stijl schetst Robert Macfarlane in Benedenwereld de ingewikkelde relatie van de mens tot de wereld onder zijn voeten. Daarmee voegt hij een belangrijk hoofdstuk toe aan het onderzoek dat hij vanaf zijn debuut heeft gedaan naar de interactie tussen `het landschap en de menselijke emotie'.

  • Is oud worden iets ellendigs, een periode van gestage neergang, die alleen ongemakken met zich meebrengt? Wat is een zinvolle tijdsbesteding als je op hoge leeftijd komt? Het zijn universele vragen, waarover schrijvers zich al in de oudheid hebben uitgesproken. De bekendste van hen is Marcus Tullius Cicero (106-43 v.Chr.).

    In een van zijn beroemde filosofische dialogen laat hij zien dat ouderdom veel goede kanten heeft. Er hoeft van alles niet meer, er is tijd voor rust en mooie dingen, het is de leeftijd voor wijsheid. Dit positieve beeld van ouderdom wordt in de mond gelegd van de roemruchte politicus Cato de Oudere. Maar het zegt vooral iets over Cicero zelf. Hij schreef het boek op het eind van zijn leven, toen hij zich oud en ellendig voelde en hij politiek gezien buitenspel stond. De kunst van het oud worden is bedoeld als troost. Vooral voor Cicero zelf, maar ook voor zijn vele lezers.

  • Het grote avontuur

    Alain Fournier

    Het grote avontuur is de enige roman die Alain-Fournier heeft
    voltooid. Hij heeft aan drie gestalten iets van zichzelf meegegeven:
    de verteller, een eenzame onderwijzerszoon, de gekwelde aristocraat
    wiens vrouw er op zijn huwelijksdag vandoor gaat en de grote
    Meaulnes, een vrijgevochten schooljongen. Het huwelijksfeest
    wordt 's nachts afgebroken. Meaulnes moet terug naar school. Na
    die nacht gaat hij samen met de verteller op zoek naar de lieflijke
    bewoonster van het vervallen landhuis op wie hij verliefd is geworden...

  • *** Dit e-book is geschikt voor e-readers en tablets ***

    Lichaamsbeweging houdt niet alleen ons lijf maar ook ons brein in conditie. Dat blijkt steeds duidelijker uit wetenschappelijk onderzoek. Beweging baat het brein, en daarmee de gezondheid, van de wieg tot het graf. Als kinderen sporten worden ze slimmer, en wie meer beweegt verkleint de risico s op het ontwikkelen van dementie.
    Toch worden we wereldwijd steeds minder actief, steeds luier. Dit boek is een bevlogen pleidooi om weer `gewoon te gaan bewegen, om een half uurtje per dag uit die luie stoel te komen. Het beoefenen van topsport is echt niet nodig.
    Laat je hersenen niet zitten beschrijft de beloning die je krijgt als je beweegt, maar ook de nadelige gevolgen voor je lichamelijke en geestelijke gezondheid als je ervoor blijft weglopen. We wisten al dat overgewicht en obesitas tot de grootste bedreigingen van de gezondheid behoren vanwege de risico s op hart- en vaatziekten, suikerziekte en hoge bloeddruk. Maar de invloed op de hersenen is minder bekend: als kinderen bewegen stimuleert dat de delen van de hersenen die zorgen voor een optimale verstandelijke ontwikkeling en die bij het ouder worden het eerst achteruitgaan. Met recht kan worden geconcludeerd: bewegen is niet alleen van belang voor de slanke lijn, maar zeker ook voor de conditie van het brein!

  • Heerschappij

    Tom Holland

    De Romeinen geloofden dat kruisiging het ergst denkbare lot was. Daarom was het zo'n geschikte straf voor slaven. Dus is het verbazingwekkend dat mensen zijn gaan geloven dat een specifieke gekruisigde, ene Jezus, een god was. Bestsellerauteur Tom Holland onderzoekt in Heerschappij de implicaties van die overtuiging.
    Het christendom is het langst voortdurende, invloedrijkste erfgoed van de oude wereld; de opkomst ervan is de belangrijkste ontwikkeling in de westerse geschiedenis. Steeds meer mensen hebben het geloof van hun voorouders verlaten en wijzen alle religies af - toch blijven ze er herkenbare erfgenamen van.
    Heerschappij vertelt het verhaal van hoe we zijn geworden wie we zijn, en waarom we denken zoals we denken. Van de Perzische invasie van Griekenland in 480 v.Chr. tot de migratiecrisis in Europa van nu. Waarom was het christendom revolutionair en ontregelend? Waarom zijn in het Westen zoveel denkbeelden nog altijd onafwendbaar christelijk? Concepten als secularisme, liberalisme, wetenschap en homoseksualiteit zijn diep geworteld in een christelijk zaaibed. Van Babylon tot The Beatles, van Sint-Michaël tot #MeToo: Heerschappij toont hoe het christendom de wereld heeft veranderd.

  • Sapfo van Lesbos staat als een lichtend baken aan het begin van de literatuurgeschiedenis. Ze leerde hele generaties dichters hoe ze moesten schrijven: levendig, lyrisch, en intens persoonlijk. Er is niet veel bewaard gebleven van haar werk, maar wat er nog is maakt zo'n indruk dat Sapfo is uitgegroeid tot de beroemdste dichteres uit de geschiedenis.
    Na Sapfo lieten meer vrouwen een nieuw en eigen geluid horen in de antieke dichtkunst. Anyte uit Arcadië verhief als eerste het landschap tot een onderwerp voor poëzie. Erinna dichtte een klaagzang over liefde en dood, Nossis verbeeldde een zinderende vrouwenwereld vol schoonheid en rituelen, Korinna herschiep de mythische wereld vanuit een vrouwelijk perspectief.
    Sulpicia is de enige Romeinse vrouw van wie gedichten zijn overgeleverd; in haar cyclus over een grote liefde klinkt haar stem nu eens trots, dan weer kwetsbaar. Zo past ze perfect in dit koor van unieke stemmen van vrouwen uit de oudheid, voor het eerst bijeengebracht en vertaald in het Nederlands.

  • Sartre

    Ruud Welten

    Jean-Paul Sartre geldt als een van de belangrijkste en meest dwarse denkers van de twintigste eeuw. Zijn werk wordt gekenmerkt door één hoofdvraag: hoe kunnen we vrij zijn? Die vraag maakt zijn filosofie actueler dan ooit. Dit Elementaire Deeltje besteedt aandacht aan Sartres filosofie van de mens en zijn bewustzijn, maar ook aan zijn ideeën over politiek, geweld, engagement, literatuur, en zijn `existentiële psychoanalyse'.

  • Over Desiderius Erasmus Roterodamus doen nogal wat opvattingen de ronde. Hij staat te boek als theoloog die pleitte voor de eenheid van de Kerk, als ironicus die van alles en iedereen afstand nam en zichzelf buiten schot hield, als Bijbels humanist en als voorloper van de verlichting. Dit Elementaire Deeltje biedt een levensschets en inzicht in zijn veelzijdige gedachtegoed.

  • In een fonkelende nieuwe vertaling laat Bas Belleman zien waarom William Shakespeare de grootste dichter aller tijden is. Deze 154 sonnetten zijn nooit meer overtroffen: ze zijn vulgair en diepzinnig, duister en kraakhelder, vol van liefde en seks, kolkend van wanhoop en waanzin. Ze lezen als bekentenissen, maar ook als radicale experimenten.
    De vertalingen vloeien: ze zijn letterlijk waar het kan en vrij waar het moet. De uitgebreide aantekeningen onthullen in ieder sonnet subtiliteiten en dubbelzinnigheden: de vruchten van tien jaar lezen en vertalen.
    Deze editie bevat ook het verhalende gedicht `A lover's Complaint', dat in eerdere vertalingen vrijwel nooit werd opgenomen. Het is een prachtig gedicht over een vrouw die werd verleid en haar hart voelde breken.

empty