Philipp Blom

  • We leven in de best mogelijke wereld: we hebben nog nooit zo
    lang vrede gekend, we waren nooit eerder zo rijk of zo veilig.
    Dit verhaal houden we onszelf in elk geval voor. Maar wat nou
    als dit niet in overeenstemming is met de realiteit? Wat nou als
    democratieën ondertussen aan het afbrokkelen zijn, de haat
    tussen groepen toeneemt, de economische groei stagneert en
    het gevaar van klimaatrampen stijgt?
    In dit grootse filosofische essay laat Philipp Blom zien hoe het
    mogelijk is dat het Westen niet ondanks, maar juist vanwege
    vrede en welvaart in een crisis verkeert. Daar zijn we door ons
    verleden geenszins op voorbereid. De strijd voor de toekomst
    wordt ook een strijd om een nieuw groot verhaal, voor eenieders
    ogen, op het podium van het wereldtoneel.

  • Stel je voor dat je de jaren 1900 tot 1914 zou bezien zonder de schaduw die de gruwelijke gebeurtenissen van de twintigste eeuw daarover geworpen hebben.
    Stel je voor dat je niets wist van de Somme, van Stalingrad, Auschwitz, Hiroshima, dat de toekomst nog open en oningevuld zou zijn. Zo beschrijft Blom die veertien jaren: zoals ze beleefd zijn in al hun complexiteit en tegenstrijdigheid en met de bijbehorende hoop en vrees. Hoe zag Frankrijk eruit in 1900, ten tijde van de Wereldtentoonstelling? Wat hield de Engelsen bezig in het jaar waarin koningin Victoria stierf? Blom beschrijft de industriële ontwikkeling en de aanzienlijke versnelling waarin de wereld vervolgens raakte.
    De twintigste eeuw is niet begonnen in de loopgraven, maar in de duizelingwekkende jaren die eraan voorafgingen. Blom betrekt de literatuur
    en de beeldende kunst erbij en brengt zodoende het verleden op een buitengewoon aantrekkelijke wijze tot leven.

  • Alleen de wolken beschrijft de jaren van het interbellum. Door de Eerste Wereldoorlog was de wereld compleet veranderd. Als gevolg van de schok van de ongekende destructie van die oorlog leek de bevolking als geheel alle zekerheden, elk geloof en iedere oriëntatie te zijn kwijtgeraakt. Uit dit trauma kwamen de nieuwe ideologieën zoals het communisme en het fascisme voort.
    Philipp Blom gaat te werk als deelgenoot, als tijdgenoot; hij beschrijft de jaren 1918-1938 zoals ze zijn beleefd in al hun complexiteit en tegenstrijdigheid. Hij zoomt telkens in op een bepaald jaar, waarbij hij ingaat op een specifieke gebeurtenis. Evenals in zijn eerdere boek, De duizelingwekkende jaren, betrekt Blom de literatuur en de beeldende kunst erbij en brengt zodoende het verleden op een buitengewoon aantrekkelijke en realistische wijze tot leven.

  • Aan het einde van de zestiende eeuw werd Europa getroffen door een 'kleine ijstijd', die duurde tot het begin van de achttiende eeuw. De gemiddelde temperatuur daalde enkele graden, de winters werden koud en lang, rivieren en meren bevroren en de zomers waren onstuimig, met extreme stormen en onweer.
    Overal mislukten oogsten en leden mensen honger en kou. Niet alleen boeren maar ook landeigenaren raakten verarmd. Het agrarische, feodale fundament van Europa brokkelde af en er ontstonden nieuwe vormen van economische activiteit in de steden. En met de opkomst van de stedelijke, industriële samenleving kwam ook een nieuwe vorm van denken op: de verlichting was geboren.
    Aan de hand van ooggetuigenverslagen brengt Philipp Blom deze historische omwentelingen in een wervelend verhaal bijeen. Maar hij trekt ook de parallel met vandaag: de gevolgen van klimaatverandering worden steeds zichtbaarder - kunnen we de gevolgen overzien? Wat vermag de politiek? En kunnen we leren van het verleden?

  • Wat als een historica over vijftig jaar terugkijkt naar het begin van de 21ste eeuw? Zij zal versteld staan dat wij - verblind door onze dagelijkse beslommeringen en ons kortetermijnperspectief? - de twee grootste bedreigingen die homo sapiens te wachten stonden niet zagen: een wereldomvattende klimaatcrisis met alle gevolgen van dien, en de digitalisering van arbeid die leidde tot massawerkloosheid en een algeheel verlies van zin en betekenisgeving.
    In Wat er op het spel staat analyseert Philipp Blom het historische scharnierpunt waarop wij ons bevinden aan de hand van verhelderende parallellen met andere historische aardverschuivingen, zoals het einde van het Romeinse Rijk, de Verlichting en de Duitse Weimarrepubliek. Het resultaat is een vlammend betoog vol sterke beelden en scherp verwoorde inzichten, dat iedereen zou moeten lezen die zich zorgen maakt over de toekomst van wat wij voor waardevol houden: vrijheid, tolerantie, het klimaat, arbeid, democratie en mensenrechten.

  • In een hotelkamer in Amsterdam wacht Ben op de urn met de as van zijn moeder. Hij schrijft een brief aan zijn vierjarige zoon die hij pas over veertig jaar mag lezen. Hij probeert uit te leggen waarom zijn leven door een onverwachte wending op losse schroeven is komen te staan. Veertig jaar geleden werd Bens vader ontvoerd door Colombiaanse rebellen. Voor zijn moeder en hem veranderde daarna alles. Maar het is pas nu, na haar overlijden, dat Ben inziet hoezeer zijn moeder in haar eigen leugens verstrikt was geraakt en hoe zijn familiegeschiedenis een en al illusie blijkt te zijn.
    Met Bij storm aan zee bewijst de geliefde non-fictieauteur Philipp Blom zich ook als romancier. Met mededogen en grote scherpzinnigheid schetst hij een intiem portret van een familie die worstelt met eenzaamheid en verdriet.

  • Rond 1700 reisde een vioolbouwer uit de Allgäu naar Italië.
    Zijn naam kennen we niet, wel is een van zijn instrumenten
    bewaard gebleven: een viool, ontworpen volgens de Zuid-Duitse
    traditie en vermoedelijk in Venetië vervaardigd. Ruim drie
    eeuwen later kwam deze viool in handen van Philipp Blom.
    In Een Italiaanse reis vertelt Blom het verhaal van dit bijzondere
    instrument. De viool heeft een route afgelegd waarlangs al meer
    dan driehonderd jaar mensen, goederen en kennis door Europa
    reizen. Het is een geschiedenis van vakmanschap en arbeidsmigratie,
    van houtsoorten en de definitie van klank, en van Venetië
    als de hoofdstad van de achttiende-eeuwse muziek.
    De zoektocht naar een onbekende vioolbouwer vertelt het verhaal
    van een heel tijdperk, dat in veel opzichten helemaal niet
    zo veel van onze tijd blijkt te verschillen.

  • Dit is het bijzondere verhaal van de achttiende-eeuwse Parijse salon van Baron Thiry d'Holbach, waar de grootste geesten van die eeuw - Diderot, Hume, Rousseau - samenkwamen. De radicale filosofie die tussen 1750 en 1770 in deze salon tot bloei kwam, is van historisch belang geweest voor de ontwikkeling van het sceptische moderne denken. Het huis van d'Holbach was een waar internationaal epicentrum van intellectuele moed en revolutionaire
    ideeën in een tijd waarin openlijke twijfel aan de waarheid van religie levensgevaarlijk was. Deze mensen waren de eerste atheïsten. Blom verbindt de levensverhalen van de verschillende gasten van de salon met de ontstaansgeschiedenis van hun ideeën. Hij vertelt over de onderlinge vriendschappen, waarvan sommige in diepe afkeer, zelfs haat eindigen - bijvoorbeeld die tussen Diderot en Rousseau - alsof hij de mensen zelf heeft gekend.

empty