Michel Krielaars

  • Oorlog met Rusland

    Michel Krielaars

    • Uitgeverij pluim
    • 15 Maart 2022

    Vanaf het einde van de Koude Oorlog ontwikkelde Rusland zich niet tot het democratische, kapitalistische land dat we verwacht hadden, maar tot een nieuw Sovjetrijk. Als geen ander legt Krielaars haarfijn uit hoe Poetin van een cynische, autoritaire president kon uitgroeien tot genadeloze tsaar. In de tussentijd deed het Westen alsof er niets gaande was, en meende het niets meer van Rusland te vrezen te hebben. Pas toen separatisten in 2014 in Oost-Oekraïne vlucht MH17 neerhaalden, werden we op brute wijze wakker geschud en dachten we te zien wie Poetin werkelijk was. Tot hij ons met zijn inval in het democratische Oekraïne opnieuw verraste. Poetin zegt er de fascisten te verslaan, en dat sluit in Rusland naadloos aan bij het beeld dat de Russen van zichzelf hebben door de staatsmedia, die nog steeds de ene na de andere oorlogsfilm uitzenden over broederschap, heldendom en vaderland. In Rusland geldt niet het lijden van het individu, maar de heldenmoed van het collectief. Op die manier functioneert de staat als een continu systeem, of dat nu geleid wordt door Stalin of door Poetin. Ook laat Krielaars zien hoe Poetin de westerse landen tegen elkaar uitspeelde met zijn energiepolitiek, net zo lang tot het Westen geen potentiële tegenstander meer was.

    In Oorlog met Rusland beschrijft Michel Krielaars helder en overzichtelijk hoe het zo ver heeft kunnen komen en hoe de verhouding tussen Rusland en het Westen langzaam is verschoven van vermeende vriend naar vijand.

  • De klank van de heilstaat

    Michel Krielaars

    • Uitgeverij pluim
    • 23 September 2021

    Al vanaf de beginjaren van de Sovjet-Unie veranderde het Russische muziekleven. Componisten moesten ineens muziek maken die dienstbaar was aan de nieuwe socialistische staat en die arbeiders en boeren tot grootse prestaties aan zou zetten. In composities overheersten voortaan eenvoudige melodieën, elementen uit de volksmuziek, het geluid van fabrieksmachines en tractoren en vooral de namen Lenin en Stalin.
    Uitvoerende musici zoals solerende pianisten en violisten speelden de klassieke werken van Beethoven, Mozart en Tsjaikovski, maar moesten wat betreft de composities van tijdgenoten voorzichtig zijn. Verkeerde vriendschappen, familiebanden of Duits-klinkende achternamen konden hen in gevaar brengen.
    Een enkeling kreeg de kogel voor zijn werk, anderen werden gearresteerd en belandden soms jarenlang in de Goelag. Maar ook daar werkten ze door. Vsevolod Zaderatski schreef zijn belangrijkste composities in een strafkamp op wc-papier en jazz-zanger Vadim Kozin had het in de kampen in het verre Oosten zo naar zijn `zin', dat hij nooit meer naar Moskou terugkeerde.
    Aan de hand van tien levens, zoals van de pianist Svjatoslav Richter, de componisten Sergej Prokofjev en Moisej Vainberg, de pianiste Maria Joedina en de zangeres Klavdia Sjoelzjenko, probeert Michel Krielaars de muzikale Sovjetwereld tot leven te brengen. Uit alles wat hij op het spoor kwam, blijkt dat de werkelijkheid nog absurder is dan je zou verwachten.

  • Het brilletje van Tsjechov

    Michel Krielaars

    • Atlas contact
    • 26 Februari 2014

    Voor zijn reizen door Rusland kon Michel Krielaars zich geen betere gids wensen dan Anton Tsjechov. De grote Russische schrijver was een voortreffelijk beschouwer en wist als geen ander de aard van zijn land en landgenoten te doorgronden. Hij zag luiheid, dronkenschap, ontrouw, racisme en antisemitisme, maar ook veerkracht en relativeringsvermogen. Met Tsjechovs blik reist Krielaars zijn held achterna, van Moskou naar Sint-Petersburg en Jalta, van Perm naar Jekaterinburg, van het Siberische Tomsk naar Vladivostok.
    Krielaars spreekt arbeiders, winkeliers en boeren, die moeite hebben te overleven in een archaïsche maatschappij, en ontmoet ook burgemeesters, oppositiepolitici, artsen en leraren, die hun uiterste best doen hun land te veranderen. Het resulteert in een bewogen en weemoedig verslag van een land dat in beweging probeert te komen, maar nog altijd vastgeroest zit in een mentaliteit die in veel opzichten dateert uit de Middeleeuwen.

  • Alles voor het moederland

    Michel Krielaars

    • Atlas contact
    • 11 Mei 2017

    Aan de hand van de bewogen levens van de grote Russisch-Joodse schrijvers Isaak Babel en Vasili Grossman schetst Michel Krielaars in `Alles voor het moederland' een beeld van een meedogenloze wereld, waarin het vermoorden van onschuldige burgers een gewone zaak was en het individu kapot werd gemaakt. Aanvankelijk waren Babel en Grossman net als vele anderen enthousiast en vol hoop over het Rusland van na de revolutie. Zij geloofden dat er offers gebracht moesten worden voor de nieuwe samenleving en waren blind voor de wreedheden van Stalin. Zo kon het gebeuren dat in 1937, de tijd van de Grote Terreur, 800 000 Sovjetburgers met een nekschot werden omgebracht, 1,7 miljoen gearresteerd en 350 000 naar strafkampen verbannen.
    In de loop van de jaren maakte enthousiasme plaats voor desillusie en angst. Babel en Grossman konden niet meer schrijven wat zij wilden, de druk vanuit de Communistische Partij werd steeds groter. Krielaars laat als geen ander zien hoe het is om je geloof in gelijkheid, vrijheid en socialisme te verliezen en te moeten inzien dat een ideaal verwordt tot een terreurregime.

  • Een onbekende vriend

    Michel Krielaars

    • Uitgeverij van oorschot
    • 22 Juni 2018

    Nu de Russische Bibliotheek de bijna-pensioengerechtigde leeftijd heeft bereikt is het tijd voor een kloeke bloemlezing uit deze prachtige reeks. Het is geen gemakkelijk opgave uit de veelheid van de Russische Bibliotheek de mooiste verhalen en passages te kiezen. Het verhaal over paard Cholstomjer opnemen én de scène uit Anna Karenina waarin Vronski zijn paard doodrijdt? Gaat een verhaal van Boenin ten koste van dat van Gogol of Toergenjev? Om nog maar te zwijgen van een keuze uit het complete werk van Tsjechov.

    NRC Handelsblad-redacteur Michel Krielaars is bereid gevonden om deze enorme klus te klaren. Hij bespreekt voor de krant steevast de belangrijkste boeken uit en over Rusland. Als Ruslandliefhebber heeft hij de Russische literatuur sinds lang in zijn hart gesloten en hij geldt met recht als een kenner van de Russische Bibliotheek.

    Zijn keuze bevat zonder twijfel de mooiste verhalen, zo niet de beste, met dien verstande dat Een onbekende vriend een persoonlijke keuze is. In een bevlogen voorwoord laat Krielaars zien waarom hij juist deze verhalen van het stof ontdoet en hoe hij onbekende pareltjes heeft opgedoken.

empty