A.F.Th. van der Heijden

  • Stemvorken

    A.F.Th. van der Heijden

    • Querido
    • 21 Mei 2021

    Twee getrouwde vrouwen, allebei moeder en midden veertig, storten zich in een lesbische amour fou zonder weerga. Zwanet Vrauwdeunt, die het verhaal vertelt, doorkruist in een schaamteloze innerlijke monoloog het erotische paradijs dat zij met haar geliefde Corinne Suwijn heeft ontdekt. Albert Egberts, echtgenoot van de een en voormalig minnaar van de ander, is aangewezen op het sleutelgat.
    Stemvorken gaat niet alleen over liefde en lichamelijkheid, maar ook over verval dat komt met het voortschrijden van de tijd. Zwanet en Corinne raken betrokken bij de zoektocht naar Tibbolt `Movo' Satink, die is verdwenen na een veldslag tussen voetbalhooligans, maar een sleutelrol vervult bij de genezing van een ernstig verwarde vrouw over wie zij zich ontfermen. Uiteindelijk is het de vijandige buitenwereld die hun liefde te gronde dreigt te richten.

  • In een poging in zijn donkere hotelkamer de wc te vinden sluit de ik-figuur uit Gentse lente zich buiten. Zonder sleutel, en bovenal zonder kleren. In zijn onderbroek belandt de schrijver op straat tussen Britse hooligans en probeert hij het hotelpersoneel ervan te overtuigen hem weer binnen te laten.
    A.F.Th. van der Heijden (1951) debuteerde in 1978 met Een gondel in de Herengracht en is de auteur van een groot en breed opgezet oeuvre waarin twee romancycli de essentie vormen: De tandeloze tijd en Homo duplex. In 2011 verscheen Tonio. Een requiemroman, over de plotselinge dood van zijn enige kind, dat werd bekroond met de Libris Literatuur Prijs en de NS Publieksprijs. De bundel Uitverkoren (2014) vormt het `noodzakelijke zusterboek bij Tonio.
    In januari 2012 werd het oeuvre van A.F.Th. van der Heijden bekroond met de Constantijn Huygens-prijs en in mei 2013 ontving Van der Heijden de P.C. Hooft-prijs voor zijn gehele oeuvre. Tijdens de uitreiking presenteerde hij zijn nieuwste roman, deel 5 van De tandeloze tijd: De helleveeg.

  • In de hemelse wereld waar Benny Wult en Gini Trades verliefd op elkaar worden, duurt een mensenleven maar een dag en is elke belangrijke gebeurtenis, zoals seks, eenmalig en onherhaalbaar. De jonge geliefden begaan een misdaad om te kunnen toetreden tot de hel, de 'wereld van de herhaling'; daar zullen ze zo vaak ze maar willen met elkaar de liefde kunnen bedrijven. Die wereld blijkt er echter ook een van verveling en onverschilligheid, een die sterk doet denken aan ons aardse bestaan.
    Het leven uit een dag werd in 2009 verfilmd door Mark de Cloe, met in de hoofdrollen Matthijs van de Sande Bakhuyzen, Loïs Dols de Jong, Tygo Gernandt, Hadewych Minis en Egbert Jan Weber.

  • Gentse lente

    A.F.Th. van der Heijden

    • Querido
    • 19 Februari 2019

    Dertig jaar geleden debuteerde A.F.Th. van der Heijden met de verhalenbundel Een gondel in de Herengracht. In de drie decennia die sinds zijn debuut verstreken zijn, heeft hij nooit meer een boek met verhalen laten verschijnen. Wel werden er in de loop van de jaren enkele novellen zelfstandig in boekvorm gepubliceerd, vaak bibliofiel, en op het Boekenweekgeschenk Weerborstels na altijd in kleine oplagen. Ook bleven er kortere verhalen los in bundels en tijdschriften verschijnen.
    In Gentse lente zijn ter gelegenheid van zijn jubileum vijf recente verhalen ondergebracht, aangevuld met een aantal oudere uit de afgelopen dertig jaar. Ze zijn in omgekeerd chronologische volgorde afgedrukt, als betrof het een excursie terug in de tijd, tot voorbij het jaar van zijn debuut. Zo laat Van der Heijden zien dat hij ook op de korte baan een meester is en toont hij alle aspecten van zijn overvloedige talent.

  • Tonio

    A.F.Th. van der Heijden

    • Querido
    • 23 Augustus 2011

    Op de Eerste Pinksterdag van 2010 komt Tonio van der Heijden, het enig kind van A.F.Th. van der Heijden en Mirjam Rotenstreich, bij een verkeersongeval om het leven. Het is vroeg in de ochtend als hij, ter hoogte van het Vondelpark in het centrum van Amsterdam, wordt geschept door een auto. Hij wordt in kritieke toestand naar het Academisch Medisch Centrum vervoerd, waar hij diezelfde dag aan zijn verwondingen overlijdt. Tonio zal niet ouder worden dan 21 jaar.
    A.F.Th. van der Heijden doet het enige waar hij op dat moment toe in staat is: in zijn herinnering graven, aantekeningen maken, schrijven. Daarbij voortgedreven door twee dwingende vragen: wat gebeurde er met Tonio in de laatste uren en dagen voorafgaand aan de ramp, en hoe kon dit ongeluk plaatsvinden? Een zoektocht naar het wat en het hoe, die leidt langs verschillende ooggetuigen, vrienden, politiemensen, artsen en het mysterieuze meisje Jenny, dat in de laatste weken van Tonios leven een cruciale rol blijkt te hebben vervuld.
    Tonio vormt de neerslag van die zoektocht. Een nauwgezette reconstructie van een jongensleven en een radeloze queeste naar zin en betekenis.

  • We zien de schrijver aan het werk die als geen ander contemporaine auteur in zijn episch opgezette romancycli het levensgevoel van het hedendaagse tijdsgewricht vangt en oude mythische en literaire motieven met een moderne gedachte-inhoud injecteert. We kunnen de ontwikkeling van zijn oeuvre volgen van zijn eerste opzet voor een 'roman fleuve' die uit zou groeien tot de romancyclus De tandeloze tijd, tot de ontstaangeschiedenis van zijn moderne variant op de klassieke Oidipous-mythe, de zevendelige cyclus Homo duplex, over de gespleten mens op het snijvlak van twee eeuwen. In Engelenplaque vinden we zijn filosofische bespiegelingen over de plaats van de mens, de schrijvende mens, in de geschiedenis, aantekeningen waarin toekomstig werk in de steigers wordt gezet, maar ook des schrijvers persoonlijke obsessies, zijn gevecht tegen alles wat het ambachtelijke beitelwerk aan zijn literaire kathedralen in de weg staat: cafebezoek, het verlammende erotische visioen, crises en botbreuken.

  • Hoofdpersoon Albert Egberts wil de doorknagende tijd zijn tanden ontnemen. Maar door te 'leven in de breedte' dreigt zijn leven tot stilstand te komen. Amsterdam moet zijn leven weer in beweging brengen en hem van zijn seksuele onvermogen verlossen. Toch zakt Egberts steeds verder af naar het Zuiden, het domein van zijn jeugd, om naar wortels van zijn impotentie te zoeken. Hij stuit op verdachte data, vallende ouders, dronkenschap, een besmette geboorte...
    Onder de naam A.F.Th. is Van der Heijden aan een groots opgezette tweede cyclus begonnen: Homo duplex. Deel 0 werd unaniem lovend door de pers ontvangen. Vallende ouders verscheen oorspronkelijk als deel 1 van de cyclus De tandeloze tijd en verschijnt nu voor het eerst los van die cyclus, voor iedereen die na De Movo Tapes verder wil lezen en zich nog niet aan De tandeloze tijd heeft gewaagd.

  • 'De meest in het oog lopende kwaliteit van Van der Heijden is zeker in De gevarendriehoek zijn meeslepend verteltalent. De verschillende scènes zijn sterk beeldend geschreven, vaak bij het impressionistische af. Hij is een van de heel weinige naoorlogse schrijvers bij wie het leesteken van de drie puntjes weer her en der in de tekst opduikt.' - Aad Nuis in de Volkskrant

    'A.F,Th. van der Heijden heeft een kleine vijfhonderd bladzijden toegevoegd aan zijn kolossale romanonderneming getiteld De tandeloze tijd. En je kunt er niet onder uit: de vijfhonderd bladzijden die samen De gevarendriehoek heten, zijn van een overrompelende schoonheid en getuigen van een meeslepend verteltalent.
    Ontroerende passages, humoristische schetsen, schokkende gebeurtenissen, filosofische overwegingen, kindertragedies, grotemensenleed, familiekronieken, sociologische uiteenzettingen, alles komt perfect gedoseerd en afgewisseld aan bod.
    En, niet in het minst belangrijk, Van der Heijden schrijft een uiterst verzorgd Nederlands, prachtig van stijl, met steeds weer verrassende beeldspraak.' - Hans Rooseboom in De Stem

    'Ook dit deel is ontzaglijk lezenswaardig, behendig geschreven, geestig en beeldend. Een zo intelligente verteller, met een zo brede aanpak, bestond er nog niet in de scale van de huidige letteren.' - T. van Deel in Prisma-Lectuur-voorlichting

    'Nu al staat vast dat De tandeloze tijd een van de indrukwekkendste prestaties is in de naoorlogse Nederlandse literatuur.' - Paul te Molder in De Waarheid

  • Ze noemden haar schertsend Tientje Poets, maar haar schoonmaakwoede ging over lijken.
    In De helleveeg keert A.F.Th. van der Heijden terug naar het decor en de personages van zijn vermaarde cyclus De tandeloze tijd. We maken kennis met Albert Egberts tante Tiny. Ze lijdt aan smetvrees en heeft een dwangmatig scherpe tong. Voor Albert is tante Tiny even afschrikwekkend als intrigerend. Met majestueuze beheersing van de stof en met humor voert Van der Heijden ons zijn vertrouwde en hernieuwde universum binnen, en levert daarmee het bewijs van de vitaliteit en kracht van zijn schrijverschap.

    Over Tonio:
    'Overweldigend.' - Vrij Nederland
    'Rauw, hard, maar prachtig.' - De Standaard
    'Verbluffend.' - Het Parool
    Over De tandeloze tijd:
    'God schiep de wereld in zeven delen.' - Frankfurter Allgemeine Zeitung
    'Van der Heijden heeft de tijd waarin wij nu leven en lezen, taal en betekenis gegeven.' - Juryrapport P.C. Hooft-prijs

    A.F.Th. van der Heijden debuteerde in 1978 met de verhalenbundel Een gondel in de Herengracht. Hij werkt aan twee romancycli: De tandeloze tijd en Homo duplex. In 2011 verscheen Tonio. Een requiemroman, over de plotselinge dood van zijn enige kind, dat werd bekroond met de Libris Literatuur Prijs en de NS Publieksprijs.

  • In 2005 viert Koningin Beatrix haar zilveren jubileum. De sfeer in de stad is explosief - net als toen, vijfentwintig jaar geleden, op de dag van haar inhuldigiging. 'Geen woning, geen kroning'. Op 30 april, toen Prinses Beatrix de troon besteeg,was de werkeloosheid hoog, de woningnood schrijnend en werden lege panden in Amsterdam gekraakt. Rookbommen en gevechten tussen krakers en ME-ers markeerden de overgang naar een nieuwe koningin. Tegen dit decor liet A.F.Th. van der Heijden zijn held Albert Egberts met scharen auto's openbreken om aan geld te komen voor drugs.
    De slag om Blauwbrug verscheen in 1983 als proloog van 'De tandeloze tijd'.

  • Hebt u net zo'n goed geheugen als A.F.Th. van der Heijden? Dan kunt u dit boekje terzijde legen. Maar ook de hartstochtelijke lezer van De tandeloze tijd zal niet op elke vraag onmiddellijk het antwoord paraat hebben. Wie was ook alweer Lotsapoppa en wanneer vond de slag om de Blauwbrug plaats? De samenstellers van Groepsportret, Jan Brands en Anthony Mertens, lazen voor hun genoegen de ruim drieduizend bladzijden van de inmiddels vermaarde cyclus en brachten de honderden personages in kaart die Van der Heijdens romanwereld bevolken. Ze volgen het leven van Albert Egberts op de voet en reconstrueerden de kroniek van een tandeloos bestaan. Ze lokaliseerden roemruchte plekken op de plattegronden van Geldrop, Nijmegen en Amsterdam. Peter van Straaten illustreerde op zijn eigen onnavolgbare wijze sleutelscenes van de cyclus. Voor de liefhebbers van Van der Heijdens werk is Groepsportret een handig naslagwerk en een aardige geheugensteun.

  • A.F.Th. van der Heijden studeerde min of meer tegelijk met Frans Kellendonk in Nijmegen. Hun pad kruiste met regelmaat, 'Frans deed het wat sneller dan ik, ik studeerde nog toen hij aan het promoveren was'. Gedichten Gods of De vergrijpstuiver werd in 2014 uitgesproken als de eenentwintigste Kellendonklezing. Het is niet alleen een bevlogen tekst over Kellendonk als schrijver, inspirator en vriend, maar Van der Heijden stelt er ook zijn eigen poëtica tegenover. Hij vertelt over de mengvorm van het klassieke toneel en de antieke tragedie als blauwdruk voor zijn romans. Het is ook een gepassioneerde aanklacht tegen de katholieke kerk. Gedichten Gods of De vergrijpstuiver is een bezielde lezing en ademt de explosieve kracht van het schrijverschap van A.F.Th. van der Heijden.

  • Mim

    A.F.Th. van der Heijden

    • Querido
    • 10 Juli 2009

    In A.F.Th. van der Heijdens romancyclus Homo duplex steekt de verteller, om aan een dagvaarding van de rechtbank van Los Angeles te ontkomen, een tinnen degen door een grote lichtgevende wereldbol: hij wil vluchten naar de verst verwijderde plek op aarde. De auteur had het gevoel dit beeld al eerder te zijn tegenkomen en stuitte bij herlezing van De versierde mens van Harry Mulisch op dit fragment uit 'Quauquautinchan in den vreemde'.
    In Mim komt Movo, het hoofdpersonage uit Homo duplex, op 25 april 1999, de zondag dat Feyenoord landskampioen werd en er hevige rellen op de Coolsingel uitbraken, achter de dramatische waarheid over zijn afkomst.

  • In Asbestemming richt A.F.Th. van der Heijden een monument op voor zijn op 15 juni 1993 overleden vader. De titel is ontleend aan een formulier waarop de nabestaanden geacht worden in te vullen wat er met de as van de gecremeerde dode dient te gebeuren. Van der Heijden koos ervoor zijn vaders as een bijzondere bestemming te geven met dit tegelijk ontluisterende en poëtische verslag van een leven en een sterven. Het boek kan zich meten met een op muziek gezet requiem: verdriet, aanvaarding, woede, gelatenheid, onbegrip, vertroosting en opstandigheid wisselen elkaar af. Asbestemming is een van de meest gelezen boeken van A.F.Th. van der Heijden en het stond in 1995 op de shortlist van de AKO Literatuurprijs

  • 'Martelaarschap voor iedereen, martelaarschap in het ziekenfondspakket.' Zo ongeveer zou, in de stijl van dit boek, de schreeuw van elke tobber hier op aarde om erkenning van zijn gemodder en geploeter verwoord kunnen worden. Geen christelijk martelaarschap, gecanoniseerd in een heiligverklaring, maar een dat mensen uit onstuitbare aandachttrekkerij over zich afroepen, of waar ze al dan niet moedwillig naar op zoek gaan. Albert Egberts en zijn levensgevaarlijke flirt met de heroïne. Flix Boezaardt die zijn geliefde opoffert aan zijn realistische kunst. Baartscheer die namens zijn neo-fascistische club de klappen in ontvangst neemt. de huisvrouw die de wereld opzadelt met de bekentenis haar ouders te hebben vermoord... Allemaal hunkeren ze, ieder op hun eigen manier, naar erkenning van hun zelfgekozen last.

  • Tegen het einde van zijn leven was James Joyce depressief en aan de drank. Hij koesterde een eenvoudige novelle van Tolstoj, en vroeg zich vertwijfeld af of hij na zijn debuut Dubliners de twintigste-eeuwse romankunst, met grote prozawerken als Ulysses en Finnegans wake, wel de goede kant op geleid had.
    In een reisverhaal beschreef Cees Nooteboom zijn bezoek aan het precolumbiaanse Einde van de Wereld: een kruis aan de rand van het meest westelijke van de Canarische eilanden. Toen hij het
    naderde, had op het dwarshout `met onnavolgbaar effectbejag een kraai plaatsgenomen. Voor A.F.Th. van der Heijden is in de romankunst van de voorbije eeuw Joyce Finnegans wake zo n kruis met kraai, dat de schrijver uiteindelijk de rug toekeert om het spoor terug te volgen naar traditioneler vormen van vertelkunst. Niet om slaafs de negentiende-eeuwse romanconventies weer op te pakken, maar juist om vanuit de hervonden traditie de romanschrijverij naar nieuwe, barre, onvermoede vertes te voeren ook tot waar men niet verder kan, en het kruis met de kraai de nederige triomf van de schrijver uitdrukt.
    Kuis en kraai is een brief aan zijn vriend en vroegere
    redacteur Anthony Mertens.

  • Uitverkoren

    A.F.Th. van der Heijden

    • Querido
    • 13 Februari 2014

    Met het voltooien van de requiemroman Tonio had A.F.Th. van der Heijden nog lang niet alles gezegd over zijn op 23 mei 2010 verongelukte zoon. De interviews in de dagen en weken volgend op de publicatie beantwoordde hij niet mondeling, maar schriftelijk. Die artikelen, zes in totaal, groeiden uit tot zorgvuldig gecomponeerde, essay-achtige teksten over de ontstaansgeschiedenis van Tonio en de overlevingsstrategieën van de achtergebleven ouders.
    In Uitverkoren zijn deze interviews verzameld en aangevuld met de novelle Uitverkoren, de oertekst die aan de basis lag van de requiemroman. Ook is het dankwoord opgenomen dat Van der Heijden uitsprak toen hij in mei 2013 de P.C. Hooft-prijs voor proza ontving. Het was die dag, 30 mei, drie jaar na de rampzalige Pinksterdag, dat Van der Heijden weer naar buiten trad en een periode van eenzame opsluiting afsloot. Zo omspant Uitverkoren de moeilijkste jaren uit het leven van Adri van der Heijden en zijn vrouw Mirjam Rotenstreich. Een nietsontziend en onthullend boek over de dood, over schrijven, en over het schrijven over de dood.

  • In Het Hof van Barmhartigheid behandelt Albert Egberts het leven als een experiment in verwording en verloedering, met als doel de werkelijkheid van haar vlies van vertrouwdheid te ontdoen. Als hij tenslotte van 21 op 22 september 1977 zijn levensdag gaat vieren, doet het experiment hem uiterst onzacht op de besneeuwde bodem van de nacht belanden.
    Tijdens zijn reis door het schemerduister van het vagevuur maken we onder anderen kennis met de Napolitaanse kinderhandelaar Gesù, de basgitarist en guerrillero Freek, de in z'n eentje Kristallnacht spelende neo-fascist Baartscheer, en een gedetineerde huisvrouw die het gitzwarte sprookje van de dubbele oudermoord vertegenwoordigt.

  • Een achttienjarige jongen overlijdt onder verdachte omstandigheden in een politiecel. Ernst Quispel, voormalig rivaal in de liefde van Albert Egberts, krijgt als advocaat van de nabestaanden het dringende verzoek enige helderheid te verschaffen in de dood van deze krakersleider. Vanwaar zijn weerzin tegen die rol? Hij accepteert het verzoek onder druk, maar verricht zijn taak dubbelhartig. Hij zet uiteindelijk zijn geloofwaardigheid, zijn carrière en de veiligheid van zijn gezin op het spel.
    Van Advocaat van de hanen, het vierde deel van de cyclus De tandeloze tijd, werden meer dan 100.000 exemplaren verkocht.

  • Doodverf

    A.F.Th. van der Heijden

    • Querido
    • 1 Februari 2012

    Een beeldhouwer tast met zijn plastieken de grenzen van het hyperrealisme af. Hij wikkelt levende modellen in elastisch gipsverband, en legt in het stollende harnas hun ultieme pose vast - tot het een keer misgaat. Uit zijn cyclus De tandeloze tijd lichtte A.F.Th. van der Heijden de verhaallijn over de zogeheten gipsmoord en herschreef deze tot een zelfstandige roman. Het resultaat is Doodverf - een boek over de kunst die sterker is dan de liefde. Maar wint de kunst ook van de dood?

  • Een door het leven al zwaarbeproefde filmregisseur verdwijnt eind jaren zeventig wegens ontucht met een minderjarig meisje achter de tralies van een Californische gevangenis - incognito.
    Hij maakt er kennis met een tot levenslang veroordeelde die door een ingezwachteld hoofd onherkenbaar is. Tussen de twee mannen ontstaat een onwillige verstandhouding, een stugge vriendschap bijna, totdat de cineast ontdekt dat achter de windselen de persoon schuilgaat die zijn leven heeft verwoest. Dan pas komt het tot een écht gesprek.
    Geen berouw, geen vergiffenis.
    De regisseur gaat met zijn aanklacht tot op het bot, maar de ander blijft vasthouden aan de duistere, pseudo-politieke idealen die tot zijn daad hebben geleid, een van Amerika's smerigste moordzaken van de twintigste eeuw.
    Zie ook: www.hetschervengericht.nl.

  • De ochtendgave

    A.F.Th. van der Heijden

    • Querido
    • 2 December 2015

    Sara bouwt de Vrede op een vijandelijk hoofdkussen.  

    Nijmegen, 10 juli 1672. Als in de vroege morgen na de eerste huwelijksnacht van Caspar en Sara de troepen van Lodewijk XIV de stad innemen, verdwijnt de jonge bruid spoorloos. De vraag is: heeft zij haar `ochtendgave' bij Caspar achtergelaten of juist meegenomen naar een onbekende bestemming?
    Caspar begint een radeloze zoektocht. Zes jaar later, op de dag dat de Vrede van Nijmegen getekend wordt, vindt hij zijn bruid terug in de tijdelijke Franse ambassade als maîtresse van markies Caloyanni. Wat was al die tijd haar werkelijke rol? Nu de vrede een feit is, wil Sara zo gauw mogelijk terug naar haar oude leven - maar of de bedrogen Caloyanni dit over zijn kant zal laten gaan?

  • De relatie tussen reclameman Nico Dorlas, halverwege de veertig, en zijn jongere vriendin Désirée staat op springen. Dorlas' aanhoudende drank- en drugsconsumptie, zijn handtastelijkheid en zijn aan paranoia grenzende verlatingsangst vormen een dodelijke combinatie. Als Désirée de benen neemt, rest Dorlas één conclusie: zij moet sterven, en hij zal met zijn vriendin ten onder gaan.
    Dorlas wordt bijgestaan door Ernst Quispel, de advocaat uit Advocaat van de hanen (1990), die twintig jaar grijzer en twintig jaar cynischer is geworden. Binnen een etmaal zien we het universum van Nico Dorlas verkruimelen.
    Kwaadschiks is een literair moordmysterie zoals alleen A.F.Th. van der Heijden dat schrijven kan: geworteld in de Amsterdamse actualiteit, maar met universele reikwijdte, compact en tegelijk diepgaand.

  • De Movo Tapes

    A.F.Th. van der Heijden

    • Querido
    • 19 Februari 2019

    Werkend aan de eerste twee delen van zijn cyclus Homo duplex, Moeilijke voeten en Knooppunt Hellegat, merkte A.F.Th. van der Heijden dat er onder zijn handen een extra roman aan het ontstaan was. Hij voegde het boek, De Movo Tapes, gezien het preluderende karakter ervan, als Homo duplex 0 aan de cyclus toe.
    De verteller, die zich tooit met de codenaam QX-Q-8, onthult hoe hij na de dood van Tibbolt 'Movo' Satink diens vol gesproken cassettebandjes weet op te sporen. Wekenlang beluistert hij ze, en zo ontrolt zich voor ons Movo's levensloop, die ooit door QX-Q-8 zelf ingrijpend en onherstelbaar werd gemanipuleerd.We zien hem als kleine jongen, in verwarring, de jeuk uit zijn moeders overvloedige littekens krabben. Als jongeman bedient hij oudere dames. Naast het sarcastisch ophalen van herinneringen doet hij via zijn dictafoon verslag van zijn pogingen een veldslag tussen hooligans uit Amsterdam en Rotterdam te organiseren. Zijn einddoel: de Wereldstaking uitroepen.
    Regelmatig onderbreekt QX-Q-8 het beluisteren van de tapes om een Rotterdamse geschiedenis uit het jaar van Movo's geboorte op te rakelen. Daarin speelt hij zelf een rol als pornofotograaf.
    De twee verhaallijnen slingeren zich om elkaar heen, zoeken elkaar als het ware, en 'vinden' elkaar tenslotte in het telefoongesprek dat de hooliganveldslag bekrachtigt, te ondernemen bij knooppunt Hellegatsplein.

empty